اخبارى كه گويند خدا فرشته‌ها دارد كه خورشيد و ماه را ميچرخاند نزد طلوع و غروب، و همچنان اختران ديگر را، و نيز قول خداى سبحان «و برميدارند عرش پروردگارت را آن روز بالاى خود هشتا» اشاره است كه فرشته‌هاى حافظ عرش هشتند و با دقت نظر گوئى عالم خلق مسخر خدايند، و عالم امر بتدبير خدايند، و روحانيات بتقدير او بر جسمانيات تسلّط دارند و از اين رو فرمود: «هلا از آن او است خلق و امر».

سپس مسخر بودن خورشيد و ماه و اختران بفرمان او چند وجه دارد:

يكم- دليل آورديم كه همه جسمها مانندند و چون چنين باشند اختصاص جسم خورشيد بدين روشنى خاص و تابنده‌گى خيره‌آور و گرمى سخت و تدبير عجيب در عالم علوى و سفلى بايد بتدبير خداى حكيم توانا باشد كه اين اوصاف را خاص او ساخته و جسم هر كدام از كواكب و نور داران در پذيرش اين نيروها و خواص مسخّر آن مدبّر حكيم باشند.

٢- هر كدام از اختران ثابت و سيّار حركت كندى دارند از مغرب بمشرق و حركت تندى بر عكس بدنبال حركت فلك أعظم و خدا بدان نيروئى بيش از ديگر افلاك داده و آن را مسلّط بر چرخاندن همه آنها كرده بزور از مشرق بمغرب و همه مسخر آنند. گويم: سپس وجوه بى‌فائده ديگر آورده و همين هم كه از او نقل شد مخالف اصول مسلمانانست و مورد اعتراضاتى روشن بر متدبّران «او است كه خورشيد را تابان ساخته» بيضاوى در (ج ١ ص ٥٢٩) تفسيرش گفته: ضوء روشنى ذاتيست و نور كسبى و خدا آگهى نموده است كه خورشيد خودش درخشان آفريده شده و ماه از آن روشنى گيرد، و هر كدام را منازلى است يا خصوص قمر را منازلى است چون تند رو و چشم‌رس است، و موضوع احكام شرع است كه فرمود:

«تا بدانيد شماره سالها و حسابها را» يعنى حساب اوقات ماهها و معاملات خود را ...