آسمان و جهان (ترجمه کتاب السماء و العالم بحار الأنوارجلد 14) - علامه مجلسی - الصفحة ٢٠٧ - روايات
مشترى از نور زهره؟ گفت: نميدانم، فرمود: هيچ ندارى، اين آسانترين آن علم است.
٢٦- در النجوم باسنادى كه بريّان بن صلت ميرسد گويد محضرى از دانشمندان در حضور مأمون بر پا شد و حجت امام رضا ٧ بر همه روشن گرديد، و صباح بن نصر هندى هم حضور داشت، و مسائل بسيارى از امام ٧ پرسيد و امام در باره علم نجوم فرمود: آن علم در اصل درست است و گفتهاند: نخست كسى كه در علم نجوم سخن گفته ادريس ٧ است، و ذو القرنين در آن استاد بوده و اصل اين علم از طرف خدا عزّ و جلّ است.
و گفتهاند: خدا ستارهاى را كه بدان مشترى گفته شده بصورت مردى بزمين فرستاد و بكشور عجم آمد و در ضمن حديثى طولانى بدانها نجوم آموخت و آن را بطور كامل نياموختند، و بكشور هند آمد و بمردى هندى آموخت و از اين رو اين علم در آنجا پديد شد، و مردى گفتهاند: آن از علم پيغمبرانست كه براى مصالحى چند بدان مخصوص شدهاند، و منجمان ديگر درست آن را ياد نگرفتند و درست و نادرست را بهم آميختند پايان سخن امام ٧ در اين روايت والاسند است كه از راه تقيه آن را بديگران نسبت داده، چنانچه گاهى فرمايد پدرم ميفرمود و گاهى بروايت از رسول ٦ نقل ميكرده.
بيان: بسا تصحيح علم نجوم و اثبات آن از تقيه بوده زيرا مأمون شيفته اين علم بود و از اين رو بدين عبارات پرداخته، و در بيشتر دورهها ستارهشناسان مقرب پادشاهان بودند، و مردم از آنها ميترسيدند، با اينكه اين روايت صريح در جواز تعليم و تعلم و عمل به علم نجوم نيست.
٢٧- در كافى (٣٠٦- روضه) بسندش از سليمان بن خالد كه از امام ششم ٧ پرسيدم سرما و گرما از چيستند؟ بمن فرمود: اى ابا ايوب، مريخ ستارهايست گرم و زحل ستاره سرد، چون مريخ آغاز بالا رفتن كند زحل فروشود و اين در بهار است، و پيوسته هر درجه مريخ برآيد زحل فرو آيد تا سه ماه كه