آن بالا برند، و در اخبار آمده كه جن پيش از عيسى ٧ تا زير عرش بالا ميرفتند و پس از بعثت او تا آسمان چهارم بالا ميرفتند، و پس از بعثت پيغمبر ٦ از رفتن بآسمان بوسيله شهابها ممنوع شدند و صعود آنها يا از درهايشان بوده يا چون لطيفند در جرم آنها نفوذ ميكردند، و مقصود از فطور كه از آسمانها نفى شده يا اينست كه شكاف و سوراخى در آنها ديده شود، يا ويران شوند و اجزائشان بپاشد و اشكالى در آن نيست.

اخبار:

١- در علل (ج ٢ ص ٢٨) و در عيون (ج ١ ص ٢٤١) و در خصال (٣) در خبر شامى است كه از امير المؤمنين ٧ پرسيد آسمانها از چه آفريده شدند؟ فرمود: از بخار آب، پرسيد آسمان دنيا از چيست؟ فرمود، از موجى خوددار، پرسيد پهنا و درازاى اختران چند است؟ فرمود: ١٢ فرسخ در ١٢ فرسخ، و از رنگ هفت آسمان و نامشان پرسيد فرمود: نام آسمان دنيا رفيع است و از آبست و دود، و نام آسمان دوم «قيدوم» است و برنگ مس، و نام سوّم «ماروم» برنگ مس زرد، نام چهارم «ارفلون» برنگ سيم، و نام پنجم «هيون» (هيفوف و هيون خ ب) و نام ششم «عروس» و از يك دانه ياقوت سبز است و نام هفتم «عجماء» و يكدره ايست سپيد (الخبر).

بيان: «موج مكفوف» جسم مواج كه بقدرت خدا جريان ندارد يا آن را بسته، و بسا كنايه از اينست كه از جسمى است لطيف كه در جايگاه خود بر قرار است، نه فرو ريزد و نه روان گردد، يا موجش كنايه از درخشش اخترانست در آن بنا بر اينكه جاى آنها است، و بسا اندازه‌اى كه براى اختر داده از خردترين ستاره‌هاى كهكشانست، زيرا ستاره‌هاى شماره شده در رصد بسيار از اين بزرگترند بلكه بجز ماه و زهره و عطارد هر كدام چند برابر زمين باشند، برخى عرفاء رنگارنگى آسمانها را كه در اين خبر است به اختلاف نوع و طبع آنها تفسير كرده و بر عقيده فلاسفه رفته كه گويند آسمانها بيرنگند چنانچه بفهمى ان شاء اللَّه و سيد داماد- ره- اندازه اختران را تأويل غريبى كرده كه در جاى ديگرى نقل كردم‌