مى‌شود مانند اينكه گويند، مجلس حكم يا دار قضاوت باعتبار اينكه فرشته‌هاى آسمان دنيا كار جهان فروردين را در آن تدبير ميكنند، يا اينكه هر سياره‌اى در فلك خود امرى كه از خالق و مبدعش بدو سپرده است تدبير ميكند چنانچه جمعى از مفسّران در تفسير «فَالْمُدَبِّراتِ أَمْراً» گفته‌اند و ممكن است مقصود از فلك تدبير همه افلاك جزئيه ماه باشد كه احوال ماه را تنظيم ميكنند تا حركت حاملش گرد مركز عالم متشابه باشد، و قطر تدويرش برابر نقطه ديگر باشد.

و اين افلاك جزئى چهار فلكى است كه ذكر شد با آنچه بدانها افزوده شده براى حل اين دو اشكال و با آنچه نياز بدانست براى تنظيم امور ماه كه رصدبانان هنوز از آن مطلع نيستند، و آنها كه مؤيد بنور امامت و ولايتند ميدانند و مقصود تدبير كاملى است كه همه اين امور را منظم سازد در خود فلك ماه، و بسا كه مقصود از فلك تدبير همان فلك ماه باشد كه ماه مدبّر آنست (چون قلب كه مدبر تن آدمى است) نظر بعقيده همه جمعى كه سيارات را مدبّر فلك خود دانند چون قلب در تن حيوان، سلطان المحققين در شرح اشارات گفته است گروهى معتقدند كه هر كوكبى با فلكش يك جانداريست كه يك روح دارد و آن نخست مربوط به قلب او است او است و سپس باعضاء ديگرش پس نيروى محرّك برخاسته از خود كوكب است كه قلب فلك است و فلك چون اعضاء ديگر آنست (پايان كلامش) و شايد همين باشد معنى اينكه امام او را متصرف در فلك تعبير كرده و خدا داناتر است بمقاصد اوليائش سلام اللَّه عليهم اجمعين (پايان).

من ميگويم: ممكن است فلك تدبير مانند بيت عزّت و خانه شرف استعاره باشد و تدبير را تشبيه بفلكى كرده كه او مدبر آنست و اين نوع تعبير در كلام عرب و عجم شايع است.

سپس- ره- گفته: خطاب آن حضرت بماه و توصيف او بفرمانبرى و جدّ و رنج و رفت و آمد در منازل و تصرف در فلك دليل است كه زندگى و ادراك دارد