آسمان و جهان (ترجمه کتاب السماء و العالم بحار الأنوارجلد 14) - علامه مجلسی - الصفحة ١٤٤ - روايات

بيان: «در آنكه بر علمش گذشته يعنى بر ماه و ظاهراً عبارت چنين بوده «بر يكى از آن دو كه در علمش گذشته».

٢٢- در كافى (ج ٣- ص ٤١٦ ط دار الكتب) بسندش از محمّد بن اسماعيل ابن بزيع كه بامام رضا ٧ گفتم: بمن رسيده كه روز جمعه كوتاه‌ترين روزها است، فرمود: آن چنين است، گفتم: قربانت چطور مى‌شود؟ فرمود: خدا تعالى ارواح مشركان را زير چشمه خورشيد گرد مى‌آورد و چون خورشيد باز ماند يك ساعت آنها را عذاب كند، و روز جمعه خورشيد باز ماندن ندارد، و براى فضيلتش عذاب را از آنها بردارد و خورشيد را بازماندن نباشد.

٢٣- در اختصاص بسندش از أبي الصباح كنانى كه از امام ششم پرسيدم از قول خدا «آيا ندانى براى خدا سجده كند هر كه در آسمانها و زمين است و هم خورشيد و ماه و اختران و كوهها و درخت و جانوران، ١٨- الحج» تا آخر آيه فرمود: در هر شبانه روز خورشيد چهار سجده دارد:

يكى چون در درازى آسمان باشد پيش از سپيده‌دم، گفتم: آرى قربانت فرمود: اين فجر كاذبست كه خورشيد در يك سوى زمين بسجده افتد و چون از سجده سر بردارد سپيده بدمد و وقت نماز در آيد، سجده دومش گاهى است كه بميان آسمان رسد و روز برآيد، و در نيم روز بازايستد، و چون برابر عرش باشد ايستد و سجده كند، و چون از سجده برآيد زوال گردد از ميان آسمان و وقت نماز شود سجده سوم گاهى است كه فرو شود از افق و بسجده افتد و چون سر بردارد شب در آيد، چنانچه هنگام زوال از ميان آسمان وقت زوال شود، كه زوال روز است.

بيان: مقصود از سجده در آيه نهايت خضوع و زبونى و فرمانبريست خواه باراده و اختيار يا بقهر و اضطرار و جمادات كه بى‌اراده‌اند منقاد فرمان پروردگارند و پيوسته در سجود و منقاد معبودند، و بزبان امكان و نياز تسبيح و تقديس خدا كنند و چنين باشند جانداران زبان بسته.