آسمان و جهان (ترجمه کتاب السماء و العالم بحار الأنوارجلد 14)
(١)
مقدمة مصحح نسخه عربى
٢ ص
(٢)
مدارك تصحيح نسخه عربى و در آوردن احاديث و حاشيه نويسى
٤ ص
(٣)
ادامه ابواب كليات احوال جهان
٧ ص
(٤)
(باب چهارم) عرش و كرسى و حاملان آنها
٧ ص
(٥)
آيات قرآن
٧ ص
(٦)
تفسير
٨ ص
(٧)
روايات
١٠ ص
(٨)
تحقيق اين اخبار و جمع ميان آنها
٣٩ ص
(٩)
باب پنجم حجب و استار و سرادقات
٤١ ص
(١٠)
روايات
٤١ ص
(١١)
خلاصه در اين باب
٤٥ ص
(١٢)
باب ششم سدرة المنتهى و معنى عليين و سجين
٤٨ ص
(١٣)
آيات
٤٨ ص
(١٤)
تفسير
٤٩ ص
(١٥)
روايات
٥٠ ص
(١٦)
باب هفتم بيت المعمور
٥٥ ص
(١٧)
آيات قرآن
٥٥ ص
(١٨)
تفسير
٥٥ ص
(١٩)
روايات
٥٥ ص
(٢٠)
باب هشتم آسمانها، چگونگى و شماره آنها، اختران و شمارهشان، وصفشان و وصف كهكشان
٦١ ص
(٢١)
آيات قرآن
٦١ ص
(٢٢)
تفسير
٦٤ ص
(٢٣)
دنباله است در رانده شدن ديوها بوسيله شهابها
٨٠ ص
(٢٤)
اخبار
٨٤ ص
(٢٥)
يك فائده در باره ابعاد ستارگان و سيارات
١٠٣ ص
(٢٦)
باب نهم در خورشيد و ماه و احوال و صفات آنها و در شب و روز و آنچه بدانها وابسته است
١٠٨ ص
(٢٧)
آيات
١٠٨ ص
(٢٨)
تفسير
١١٢ ص
(٢٩)
روايات
١٢٧ ص
(٣٠)
كلامى در باره جرم و مساحت خورشيد و ماه
١٨١ ص
(٣١)
باب دهم در علم نجوم و عمل بدان و حال منجمان
١٨٥ ص
(٣٢)
آيات قرآن
١٨٥ ص
(٣٣)
تفسير
١٨٥ ص
(٣٤)
روايات
١٨٧ ص
(٣٥)
دنباله و تفصيل خوب اقوال فقهاء شيعه در باره ستارهشناسى و پيشگوئى بدان
٢٣٤ ص
(٣٦)
باب يازدهم در نهى از بارانجوئى بستارهها و نهى از فال بد و واگيره بيمارى
٢٦٢ ص
(٣٧)
آيات
٢٦٢ ص
(٣٨)
تفسير
٢٦٢ ص
(٣٩)
روايات
٢٦٣ ص
(٤٠)
باب دوازدهم آنچه مناسب نجوم و احكام نجوم است از كتاب دانيال
٢٧٨ ص
(٤١)
روايات
٢٧٨ ص
(٤٢)
كتاب دانيال
٢٧٨ ص
(٤٣)
در روز اول ماه چه نشانههايى است
٢٧٨ ص
(٤٤)
گرفتن خورشيد در 12 ماه چه نشانهايست
٢٧٩ ص
(٤٥)
ماه گرفتن در طول سال نشان چيست؟
٢٨١ ص
(٤٦)
كتاب الاختصاص
٢٨٢ ص
(٤٧)
أبواب ازمنه، انواع آن، سعد و نحس آن احوال ديگر آن
٢٨٥ ص
(٤٨)
باب سيزدهم سالها، ماهها، انواع آنها، چهار فصل، احوال آنها
٢٨٥ ص
(٤٩)
آيات قرآن
٢٨٥ ص
(٥٠)
تفسير
٢٨٥ ص
(٥١)
توضيح
٢٨٩ ص
(٥٢)
روايات
٣١٥ ص
(٥٣)
فهرست جزء دوم آسمان و جهان
٣٢٧ ص
 
١ ص
٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص
٣١٦ ص
٣١٧ ص
٣١٨ ص
٣١٩ ص
٣٢٠ ص
٣٢١ ص
٣٢٢ ص
٣٢٣ ص
٣٢٤ ص
٣٢٥ ص
٣٢٦ ص
٣٢٧ ص

آسمان و جهان (ترجمه کتاب السماء و العالم بحار الأنوارجلد 14) - علامه مجلسی - الصفحة ٢٨٧ - تفسير

تعيين ماه حلال شمردند، ابن عباس هم حفظ شماره چهار حرام را نقل كرده است.

آيه را تفسير ديگريست و آن اينست كه:

مقصود از نسى‌ء كبيسه است و عرب براى اينكه ماه حج را هميشه در هواى معتدل پائيزى نگهدارند تا تجارتشان رونق داشته باشد ١٩ سال قمرى را بهفت ماه فزونى ميدادند تا با سال شمسى موافق شود يكماه بسال دوم ميافزودند و يكماه بسال پنجم يكماه بسال هفتم، يكماه بسال دهم، و باز به ١٣، ١٦، ١٨، اين ماه افزوده كبيسه بود و همان را نسى‌ء ميخواندند، اين كبيسه را از يهود و نصارى ياد گرفته بودند كه براى عيدهاى خود معمول ميداشتند.

اين تفسير مطابق است با آنچه در خطبه حجة الوداع از پيغمبر صلى اللَّه عليه و اله روايت شده كه فرمود «هلا، راستى زمان چرخيد بدان روزى كه خدا آسمانها و زمين را آفريد، سال ١٢ ماه است و چهار از آن ماه حرام است ٣ دنبال هم، ذو القعده، ذو الحجة و محرم، و رجب مضر ميان جمادى و شعبان» و مقصود اينست كه ماه بنظم خود بر گرديده، و حج در همان ذيحجه است و پيغمبر نسى‌ء زمان جاهليت را ملغى كرد و حجة الوداع در همان ذيحجه انجام شد، و حج ابى بكر در سال پيش در ذى القعده بود كه آن را ذيحجه ناميده بودند.

سرزنش آنها از اين بود كه چون برخى سالها را ١٣ ماه ميگرفتند مخالف حكم خدا بود كه سال ١٢ ماه است، نه بيش و نه كم كه بدان اشاره شد و گفته «اينست دين استوار» با اينكه بنا بر كبيسه تغيير ماههاى حرام هم لازم آيد بر آنها (پايان).

طبرسى در (ج ٥ ص ٢٧- ٢٨) تفسير خود گويد: «راستى شماره ماهها نزد خدا» يعنى ماههاى سال در حكم خدا و تقدير او «١٢ ماه است» و خدا بنده‌هايش را واداشت سال را ١٢ ماه گيرند تا با شماره ماههاى نو و منازل ماه برابر باشد، نه با آنچه اهل كتاب بحساب گيرند، ماه را شهر گفته‌اند چون ميان مردم براى معامله‌