یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤٦٩ - یادداشت ایدئولوژی اسلامی

یادداشتهای استاد مطهری، ج ١، ص: ٤٦٩

مورد توجه قرار گیرد.

١. مسأله اساسی پس از آشنایی با نوع جنبش جهانی و انسانی و اجتماعی اسلام که رابط میان ایدئولوژی به معنی دستگاه عملی مقرراتی اسلام [است] این است که هدف از خلقت چیست؟ هدف از بعثت انبیا چیست؟ فایده عبادات چیست؟ انبیا که دعوت به حیات کردهاند، منظورشان از حیات چیست؟ آیا راست است که هدف کلی از نظامات اجتماعی اسلام تقویت اراده و اندیشه است؟ آیا جامعه ایده آل اسلام چیست؟ آیا انسان ایده آل اسلام چیست؟ آیا راست است که هدف از عبادت، تقویت اندیشه برای روشن شدن و تقویت اراده برای به کار بستن است؟ آیا راست است که هدف از بعثت انبیا تقویت اندیشه و اراده است؟ و هدف از نظام اجتماعی اسلام تقویت اندیشه و اراده است؟ و انسان ایده آل اسلام انسان خوب اندیشه خوب انتخاب کن، کثیرالعلم قوی الاراده است و حق انتخاب تابع قوّت علم و قوّت اراده است؟ آیا عبادت برای عدالت است و یا عدالت برای عبادت است؟.

٢. رابطه مستقیم ارزشهای انسانی با شناختن هدف خلقت، هدف بعثتها و رسالتها، زیرا ارزشها بستگی دارد به هدفها.

٣. آیات مربوط به هدف بعثت، حدیث «بعثت لاتمّم مکارم الاخلاق»، آیه خلقت برای عبادت.

٤. العبودیة جوهرة کنهها الربوبیة، رابطه عبادت با قرب و قرب با قدرت.

٥. سفرهای چهارگانه عرفا که بالاخره غایت اصلی، وصل خلق به حق است و حیات جاویدان جز این نیست.

- مسأله ملاکها و معیارهای به اصطلاح اخلاقی و انسانی و اجتماعی.

- آیا انسان به چه ملاکی میتواند هدف داشته باشد؟ آیا هدف صرفاً انتخاب و گتره است و یا شناختنی است و سپس انتخاب کردن است؟ آیا انسان قادر است خود برای خود هدف بسازد و خلق کند و یا