یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٩٠ - مکتب انسانیت

یادداشتهای استاد مطهری، ج ١، ص: ٣٩٠

ملاکها و ارزشها:

٢٧. در زندگی انسانها پارهای ملاکها و ارزشها وجود دارد که ما آنها را ملاکها و ارزشهای انسانی میدانیم، نه حیوانی یا گیاهی یا جمادی. آن ملاکها از کجا پیدا شده است، ملاک همه آن ملاکها چیست؟.

خدای اسلام معنی هستی نیز هست:

٢٨. (اسلام شناسی) صفحه ٧٨:

«خدا تنها به معنی آفریننده هستی نیست، یعنی تنها پاسخ یک پرسش علمی انسان درباره خلقت هستی نیست بلکه معنی هستی نیز هست یعنی هستی بیآن کلمهای است بیمعنی، وجودی است پوک و بیهوده، چهرهای است زیبا ولی احمق. خدا معنی هستی است، جهت هستی است، با او خلقت حیات دارد، طبیعت زنده است، هدف عالی و اراده و زندگی و ارزش و عظمت دارد. هستی بیخدا یک لش مرده و بی ارزش است، یک جماد است.

خدا، هم مبدأ هستی است و هم معنی هستی (و به قول قرآن نور هستی):

انسان نیز جزئی از هستی است. این خرافه بزرگی است که اگر خدا در هستی نباشد و اگر چنانکه ژان پل سارتر میگوید هستی بیمعنی و احمق بوده باشد، خود بدان معنی و غایت ببخشیم یا انسان را دارای معنی و غایت بدانیم. در فلسفه یونان قدیم یک نوع فکر «انسان میزان هر حقی» پدید آمده بود، یک نوع خودپرستی بیمنطق و دلیل ( خودمحوری)، یک نوع بشرپرستی ((، دنیا همه هیچ است، هستی پوچ است، در آسمان خبری نیست، آفرینش بیهدف، بی احساس، بی غایت، بی شعور و بی روح است، طبیعت سراسر ظلمت و جهل و حماقت و بیعدالتی است، پس انسان است که باید غایت و احساس و هدف و معنی و عدالت خلق کند. به قول ژان ایزوله: این سخن، برداشتن یک کاسه آب است از یک اقیانوس زهر.

در این صورت چگونه بشریت را که روحش مملو از بدبینی است، هستی را احمق و ستم پیشه و بیشعور و بیهدف مییاید، میتوان