یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٨٦ - مکتب انسانیت

یادداشتهای استاد مطهری، ج ١، ص: ٣٨٦

توجه بود که بعضی دانشمندان درجه اول زمان در درسش حاضر میشدند. از قضا بعد از مجلس سوم به واسطه فرط کار و شداید زندگانی اختلال دماغ پیدا کرد و چندین ماه بستری بود. چون بکلی شفا یافت دو سال بعد همان مجلس درس را دوباره دایر نمود.».

دین انسانیت اگوست کنت:

در صفحه ١٢٩- ١٣٣ خلاصه آنچه میگوید این است که اگوست کنت بر اصول فلسفی خویش عرفان و دیانتی بنیاد نهاد به نام «دین انسانیت» و معبدی برپا نمود و عبادات و آداب و مناسک و شعائری مقرر داشت و آنهمه را از مذهب کاتولیک تقلید کرد.

اگوست کنت مدعی شد که در آغاز دل بر مغز تفوق داشته و سپس مغز و فکر بر دل و احساسات فائق آمده و بشر از این جهت بدبخت شده و باید بار دیگر احساس و عاطفه بر عقل و فکر تسلط پیدا کند و آن از راه دین است، ولی دین قدیم براساس طرز تفکر ربانی و ماوراء الطبیعی بود و متناسب با آن زمان بود و دانشمندان آن زمان چون چنان طرز تفکری داشتند آن را میپذیرفتند.

دین منهای غیب:

ولی دینی که دانشمند امروز آن را بپذیرد باید با طرز تفکر مثبت و علمی و تحققی هماهنگ باشد، پس باید هیچ توجیهی ماوراء الطبیعی نداشته باشد و حتی خود دین انسانیت ریشه ماوراء الطبیعی ندارد، منهای منشأ غیبی است ولی بعلاوه نماز و دعا و مناسک و آداب و شعائر و عبادت و معبد!.

معبود اگوست کنت انسان و انسانیت است:

به هرحال وجود دین لازم است و علت فساد جامعه سستی دین است و دین قدیم خواه ناخواه در این عصر سستی میگیرد، پس باید چیزی تأسیس شود که هم فایده دین را داشته باشد و هم ریشه ماوراء الطبیعی نداشته باشد، و آن چیزی که در این دین مقصود و معبود و مقدس واقع میشود انسانیت است و انسانیت «وجود اکبر» است و خود اگوست کنت امام یا پیغمبر این دین.

دین انسانیت:

در دین انسانیت عبادت این نیست که انسانیت را بپرستند بلکه باید او را پرستاری کنند. مقربان این دین کسانی هستند که خدمت به نوع میکنند و شرافت هرکس در این است که از اعضای «وجود اکبر»