یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٤٩ - یادداشت امر به معروف، یک مسؤولیت، شرایط اجرایی

یادداشتهای استاد مطهری، ج ١، ص: ٢٤٩

شرایط آنها آگاه شود و از طرف دیگر با اراده و تصمیمی قوی اجرا نماید. از نظر اجتماعی نیز که به عنوان «امر به معروف و نهی از منکر» نامیده میشود از طرفی آگاهی و بصیرت به جریانات و تحولات و آنچه در بطن تاریخ نهفته است و در زیر پرده مستتر است لازم است و قهراً همان طوری که مورد مسؤولیت فرد اجتماع است، فرد به کمک اجتماع نیز باید انجام دهد یعنی آگاهی باید اجتماعی و دسته جمعی و تعاونی و حزبی باشد، تشکل و نظم و تقسیم کار لازم است و از طرف دیگر تصمیم و اراده و اجرا و قطعیت اجرایی ضرورت دارد. این تعهد اجتماعی از نظر اجرایی نیز مانند جنبه آگاهی نیازمند به تعاون و همکاری است.

به طورکلی در اسلام اصل «تعاون» توصیه شده است. این اصل، توصیه اجرایی اصل امر به معروف است چه از نظر آگاهی به اوضاع و چه از نظر اجرای عملی.

٣. مکرر گفتهایم که عناصر مؤثر در نهضت حسینی، در اینکه امام حرکت و نهضتی بکند که منتهی شد به فاجعهای از یک طرف و حماسهای و درسی آموزنده از طرف دیگر، سه عامل اساسی است و از این سه عامل یکی ریشهای از قبل داشت، دیگری در ابتدای حکومت یزید به وجود آمد، سومی در مدت اقامت امام در مکه پیدا شد.

عنصر اول عنصر امر به معروف و نهی از منکر و قیام برای تغییر یک اجتماع فاسد و منحرف است، که از کلمات امام زیاد پیداست.

عنصر دوم امتناع از بیعت است.

عنصر سوم پذیرش دعوت مردم کوفه است.

عنصر اول را خود امام مطرح کرد و از روز اول مطرح کرد و جز خود امام کسی دیگر نمیتوانست این عنصر را بیان کند. عنصر دوم و سوم را تاریخ شهادت قطعی میدهد [١]