در احاديث , روح نبوت به روح القدس تعبير شد و وجود نفسى جبرئيل ( ع ) نيز روح القدس است , تا بدانى كه روح قدسى بايد تا با روح القدس ارتباط و اتصال يابد . در اين نكات تامل بسزا بايد كرد تا به مغزى و لب مطلب رسيد . و همچنين است ارواح ديگرى كه در اصحاب ميمنه و مشامه هست , يعنى مقصود يك حقيقت ذات مراتب است .

روح الايمان كه در اصحاب ميمنه است همان است كه در كتب عقليه از آن به قوه عاقله تعبير مى شود كه بدان ايمان به عالم غيب آورد و عدل پيشه كرد و خوف خدا دارد , كه امام فرمود : فيه آمن و عدل و خافوا الله عزوجل . روح مقربين واجد اين مرتبه است با اضافه , كه آن قوه قدسيه يعنى روح القدس است , كه در نبى و وصى و بالجمله در مقربين به اختلاف درجات است .

روح قدسى را وصف فرموده است كه لاينام و لايغفل و لايلهو ولايزهو , روح القدس كان يرى به , فبروح القدس عرفوا تحت العرش الى ما تحت الثرى .

رسول الله ( ص ) فرمود : تنام عينى و لا ينام قلبى . خداوند سبحان در سوره نجم [١] فرمود : فاوحى الى عبده ما اوحى . ما كذب الفؤاد ما راى لقد راى من آيات ربه الكبرى . و در سوره اعلى [٢] فرمود : سنقرئك فلا تنسى . و در آخر سوره جن فرمود : عالم الغيب فلا يظهر على غيبه احدا الا من ارتضى من رسول فانه يسئلك من بين يديه و من خلفه رصدا ليعلم ان قد ابلغوا رسالات ربهم و احاط بما لديهم و احصى كل شيئى عددا [٣] . و در سوره انعام فرمود : و كذلك نرى ابراهيم ملكوت السموات و الارض [٤] . و در سوره آل عمران فرمود : ذلك من انباء الغيب نوحيه اليك [٥] . و از اين گونه آيات در اوصاف دارنده روح قدسى در قرآن كريم بسيار است .

[١]نجم ٥٣ : ١٠ , ١١ , ١٨ .

[٢]اعلى , ٨٧ : ٦ .

[٣]جن ٧٢ : ٢٦ تا ٢٨ .

[٤]انعام ٦ : ٧٥ .

[٥]آل عمران ٣ : ٤٤ .