ادوار اجتهاد از ديدگاه مذاهب اسلامي - جناتی، محمدابراهیم - الصفحة ٤ - پيشگفتار

ابن ابى ذرعة از ماوردى نقل مى كند : (( معناى لغوى اجتهاد عبارت است از بذل و كوشش در انجام كارى كه در آن مشقت و سختى است و اين بر گرفته از جهاد نفس و قبول رنج و تعب در دستيابى به مراد و مطلوب است . ((

٢ ـ واژه اجتهاد به معناى لغوى آن در سخنان پيامبر ( ص )

واژه اجتهاد در بسيارى از سخنان پيامبر اكرم ( ص ) به همان معناى لغوى آمده است كه براى نمونه برخى از آنها را يادآور مى شويم :

١ ـ (( صلوا على واجتهدوا فى الدعاء [١] (( بر من درود فرستيد و در دعا تلاش و كوشش كنيد . ( سنن نسائى باب امر بر صلوات بر پيامبر ( ص ((

٢ ـ (( اما السجود فاجتهدوا فى الدعا فقمين ان يستجاب لكم [٢] (( به هنگام سجده در دعا كردن اصرار و كوشش ورزيد چرا كه سزاوار است ( در سجده دعاى شما ) مستجاب شود .

٣ ـ (( فضل العالم على المجتهد مأة درجة )) [٣] عالم بر مجتهد صد مرتبه برترى دارد . ( مجتهد در اين روايت به معناى عابدى است كه در امر عبادت سعى و كوشش مى كند (

٤ ـ (( و اذا حكم الحاكم فاجتهد فاصاب فله اجران و اذا حكم فاجتهد فله اجر )) [٤] اگر حكم حاكم مطابق واقع باشد بعد از سعى و كوشش داراى دو اجر و اگر مطابق نباشد داراى اجر واحد است .

٥ ـ (( اجتهد و افكل ميسر لما خلق )) [٥] تمام توانتان را به كار گيريد زيرا هر كس بدانچه ساختار آفرينش اوست برسد .

٣ ـ واژه اجتهاد به معناى لغوى آن

در كلام بعضى از صحابه و نزديكان پيامبر اكرم ( ص (

١ ـ از عايشه نقل شد كه گفت : (( كان رسول الله يجتهد فى العشر الا واخر ما لا يجتهد