ادوار اجتهاد از ديدگاه مذاهب اسلامي - جناتی، محمدابراهیم - الصفحة ٢٧٢ - ابن ادريس طلايه دار دوره پنجم

انديشه خالى از پيشداورى مورد مطالعه قرار گيرد از سخن او نيز چنين برمىآيد كه كلا اين مسأله ( متمم آب كر ) را پذيرفته و او نيز مانند ما معتقد به طهارت آب مزبور شده است و تسليم كلى او از بوى دهان او استشمام مى شود .

همان گونه كه در عبارات ابن ادريس مى بينيد او مى خواهد از شيخ طوسى استظهار كند قول به طهارت آب مذكور را , به انگيزه تأييد نظريه خود كه مى گويد آب مذكور پاك است . اين كجا و آن نسبت ناروا كجا !

اختلاف آراى علما در مسأله مذكور

فقيهان در پاك شدن آب قليل نجس ( يعنى آب كمتر از كر ) هنگامى كه كريت آن با آب نجس تتميم شود , داراى آرا و نظرات گوناگونى هستند .

١ ـ نجس بودن آن آب , چه اينكه تتميم كريت آن آب قليل نجس با آب پاك حاصل شود و چه با آب نجس . اين فتوا و نظريه بين فقيهان معروف است . و همين نظر نگارنده است و وجه آن در ذيل مبحث ظاهر مى شود .

٢ ـ پاك شدن آن آب قليل نجس , اگر كريت آن با آب پاك حاصل گردد . اين نظر ابن حمزه در كتاب الوسيله است , و شيخ طوسى در المبسوط اين قول را به بعض از اصحاب منسوب دانسته و خود او نيز آن را برگزيده است .

٣ ـ نجس شدن آن آب در صورتى كه تتميم كريت آن با آب نجس حاصل شده باشد . شيخ طوسى به اين فتوا در كتاب المبسوط تصريح نموده و گفته است : (( لاشك انه ينجس الكل )) : شكى نيست در اينكه همه آب نجس مى شود , يعنى آن آب پاكىكه كمتر از كر بوده , و آب نجسى كه كريت آن آب پاك را تتميم نموده نجس است .

٤ ـ پاك شدن آب يادشده مطلقا , چه اينكه آبى كه كريت را تتميم كرده پاك باشد و چه آنكه نجس . اين نظريه سيد مرتضى در المسائل الروميه و ابى يعلى سلاربن عبدالعزيز ديلمى در كتاب المراسم و عبدالعزيز بن براج در كتاب جواهرالفقه است .

آنان براى اثبات نظريه خود به وجوهى تمسك جسته اند :

اول ـ اجماع .

دوم ـ عموم قول خداوند : (( خلق الله الماء طهورا )) .

سوم ـ مرسله در كتاب مبسوط ( چاپ ايران , ص ٣ ) : (( اذا بلغ الماء قدر كرلم يحمل