ادوار اجتهاد از ديدگاه مذاهب اسلامي - جناتی، محمدابراهیم - الصفحة ٢٢٦ - اصوليان معروف شافعى

اصوليان معروف شافعى :

اگر چه با توجه به مطالب گذشته نمى توان ادعا نمود كه محمد بن ادريس شافعى نخستين مؤلف كتاب اصول است , ولى بايد يادآور شد كه در ميان شافعيان , عالمان و مجتهدانى وجود دارند كه در علم اصول از درخشندگى خاصى برخوردارند و با تأليفات خود به آن تكامل و گسترش بخشيده اند , از آن جمله :

ـ قاضى عبدالجبار ( م ٤١٥ ) صاحب كتاب العمد .

ـ ابوالحسن بصرى ( م ٤٣٦ ) نويسنده كتاب المعتمد . اين كتاب شرحى است بر كتاب العمد قاضى عبدالجبار .

ـ ابوالمعالى امام الحرمين جوينى ( م ٤٧٨ ) مؤلف كتاب البرهان . او در اين كتاب سعى و كوشش نمود كه بر ادله بيفزايد .

ـ استاد ابوحامد محمد غزالى ( م ٥٠٥ ) نويسنده كتاب المستصفى فى علم الاصول .

ـ امام فخر رازى ( م ٦٠٦ ) صاحب كتاب المحصول فى علم الاصول .

اين كتاب خلاصه اى از كتاب المعتمد قاضى عبدالجبار است .

ـ علامه سيف الدين آمدى ( م ٦٣١ ) نويسنده كتاب الاحكام فى اصول الاحكام , او سعى نمود كه بر تحقيق آرا و نظرات و تفريع مسائل بيفزايد .

ـ قاضى عبدالله بن عمر بيضاوى ( م ٦٨٥ ) نويسنده كتاب منهاج الوصول الى علم الاصول . اين كتاب خلاصه اى از كتاب الحاصل ارموى است كه آن نيز خلاصه اى از كتاب المحصول علامه رازى است .

ـ استاد عبدالرحمان عضدى ( م ٧٥٦ ) صاحب شرح مختصر الاصول ابن حاجب .

ـ علامه جمال الدين اسنوى ( م ٧٧٢ ) نويسنده كتاب نهاية السؤل فى شرح منهاج الاصول .

ـ علامه عبدالوهاب معروف به سبكى ( م ٧٧١ ) مؤلف كتاب جمع الجوامع و متمم كتاب الابهاح فى شرح المنهاج كه مؤلف آن على سبكى پدر او بوده است . كتاب جمع الجوامع از اهميت ويژه اى در نزد عالمان اسلامى برخوردار شد و برخى مانند علامه جلال الدين محلى آن را شرح كرده و برخى ديگر مانند علامه بنائى آن را تحشيه نموده است