ادوار اجتهاد از ديدگاه مذاهب اسلامي - جناتی، محمدابراهیم - الصفحة ١٢١ - علل گرايش به اجتهاد به رأى
جاعلان را يادآور شويم از جمله اين افراد بدين قرارند .
كعب الاخبار , ابواسحاق كعب بن مانع حميرى يكى از خاخامهاى معروف يهود بود كه احاديث زيادى جعل كرد . در اين زمينه مى توانيد به تهذيب التهذيب ( ج ١ ص ( ٥١١ و الجرح و التعديل ( ج ٧ ص ١٦١ ) و البداية و النهاية ( ج ٨ ص ٢٠٦ ) مراجعه كنيد .
ابوهريره نيز احاديث زيادى جعل نمود . در اين باره مى توانيد به اضواء على السنه المحمدية ( ص ١٩٨ ) و شرح نهج البلاغه ابن ابى الحديد ( ج ١ ص ٣٥٨ ) و المنار ( ج ١٩ ص ٩٧ ) مراجعه كنيد .
ابن ابى العوجاء كه چهار هزار حديث جعل كرده است .
تميم دارى كه يك راهب مسيحى بود . او نيز در نقل احاديث جعلى و ساختگى كوتاهى نكرد .
ابان بن بصرى , وى بنا به نقل ذهبى در ميزان الاعتدال و مقدسى در تذكرة الموضوعات , دروغگويى بوده است كه جعل حديث از رسول خدا مى كرد و حتى به دروغ بيش از سيصد حديث از ابوحنيفه نقل كرد .
بغدادى حنبلى ( م ٥٨٣ ) او نيز از حديث سازان بود و احاديثى در فضايل يزيد بن معاويه جعل نمود و آنها را به صورت كتابى تدوين كرد .
ابان بن ابى عياش كه او از جاعلان بسيار مشهور بود و بنا به نقل ابن حجر عسقلانى در تهذيب بيش از هزار و پانصد حديث تنها از انس بن مالك نقل كرده كه بيشتر آنها دروغ و ساختگى است .
ابراهيم بن هدبه , بنا به نقل از كتاب تاريخ بغداد خطيب و تهذيب ابن حجر و اللئالى المصنوعة فى الاحاديث الموضوعة سيوطى , احاديث دروغى را نقل نمود و به انس ابن مالك نسبت داد .
جويبارى ( احمد بن عبدالله ) نيز از جاعلان و حديث سازان بود و بنا به نقل بيهقى بيش از هزار حديث ساخت و نشر داد . سهل بن سرى مى گويد جويبارى و محمد بن عكاشه كرمانى و محمد تميم فارابى , به نام رسول خدا بيشتر از ده هزار حديث جعل نموده اند .
اسحاق بن مهشار , وى بر مذهب كراميه حديث جعل مى كرد و بنا به نقل سيوطى در كتاب اللئالى المصنوعة فى الاحاديث الموضوعة كتابى در فضايل محمد بن كرام