ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٣٣٩ - تفسير

نزد خدا هستند. از جبايى، ابن عباس و ابن مسعود و جابر روايت شده كه پيغمبر اكرم ٦ فرمود چون برادران مؤمن شما در احد شهيد شدند خداوند روح آنها را در حوصله مرغانى سبز نهاد و ببهشت فرستاد و در آنجا از ميوه‌ها و نهرهاى بهشتى متمتع ميباشند.

و نيز از پيغمبر اكرم ٦ روايت شده كه درباره جعفر بن ابى طالب پس از شهادت او در جنگ موته فرمود: او را ديدم كه دو بال دارد و با فرشتگان در بهشت پرواز ميكند.

بعضى حديث ارواح (و تنعم آنها را در بهشت) انكار كرده‌اند باين گمان كه روح عرض است و بدون بدن قدرت تمتع ندارد. ولى اين مطلب خيال باطلى بيش نيست زيرا روح جسم رقيق و لطيف است و مشتق و مأخوذ از ريح ميباشد. بدليل اينكه از بدن بيرون ميرود و بآن باز ميگردد و بدون بدن نيز حساس و فعال است. اين قول على بن عيسى است.

(يُرْزَقُونَ‌)- صبح و شام از نعمتهاى بهشتى روزى ميخورند و گفته‌اند يعنى در قبرها روزى ميخورند.

(فَرِحِينَ بِما آتاهُمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ‌)- يعنى از انواع نعمتهاى بهشتى كه خداوند بدانها ارزانى داشته خورسند و مسرورند و گفته‌اند يعنى از شهادت و پاداش بسيار پر ارج شهادت كه نصيبشان شده خوشحالند.

(وَ يَسْتَبْشِرُونَ بِالَّذِينَ لَمْ يَلْحَقُوا بِهِمْ مِنْ خَلْفِهِمْ‌)- يعنى از وضع برادران مؤمن خود كه زنده در دنيا هستند و در راه خدا جهاد ميكنند اظهار سرور مينمانيد از اينرو كه ميدانند كه اگر آنان هم شهيد شوند بايشان خواهند پيوست و سرانجامشان دار كرامت و مقامات عاليه‌اى است كه خود بآن‌ها رسيده‌اند و اين مطالب را با هم بعنوان بشارت بازگو ميكنند. (از ابن جريح و قتاده).

و گفته‌اند: نامه‌اى بشهيدان ارائه داده ميشود كه در آن نام برادران مؤمن خود كه بمقام شهادت نايل ميشوند و بايشان ملحق ميگردند ثبت است و با ديدن آن خوشحال ميشوند و بيكديگر بشارت ميگويند مثل مردمى كه در دنيا انتظار مقدم مسافر