ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ١٩٣ - تفسير

٢- معروف چيزى است كه حسن و نيكى آن از نظر شرع و عقل شناخته و معلوم است و منكر چيزى است كه عقل و شرع آن را بد شمارد. اين معنى در واقع به معناى اول برميگردد.

از حضرت امام ششم «ع» روايت شده كه «(وَ لْتَكُنْ مِنْكُمْ أُمَّةٌ)- ائمه‌اى بايد از شما باشند» و در بيان آيه ديگر نيز بجاى‌( كُنْتُمْ خَيْرَ أُمَّةٍ أُخْرِجَتْ لِلنَّاسِ ...) فرموده «كنتم خير ائمة ...» در اين آيه دلالتى روشن است بر وجوب امر بمعروف و نهى از منكر و اهميت و موقعيت آن دو از نظر دين، زيرا خداوند رستگارى مسلمين را به اين دو مربوط دانسته.

بيشتر متكلمان ايندو را واجب كفايى ميدانند و بعضى هم واجب عينى شمرده‌اند و اين قول را شيخ ابو جعفر اختيار كرده.

و نيز قول صحيح اينست كه وجوب ايندو فريضه نقلى است كه بايد از قرآن و سنت وجوب آن دانسته شود ولى عقل دلالت بر وجوب آن ندارد مگر در زمينه‌اى كه از راه دفع ضرر باشد.

ابو على جبايى گويد: وجوب آنها عقلى است و دليل سمعى تأكيد حكم عقل است.

از ادله نقلى كه در اين باره آمده روايات زير است:

١- حسن از پيغمبر ٦ روايت كرده است كه: هر كه امر بمعروف و نهى از منكر كند خليفه خدا و پيغمبر و قرآنست در زمين.

٢- درة بن ابى لهب گويد: شخصى خدمت پيغمبر اكرم آمد در حالى كه حضرت بر منبر بود پرسيد: يا رسول اللَّه بهترين مردم كيست؟ فرمود آنكه مردم را امر بمعروف و نهى از منكر كند و آنها را از خدا بترساند و باو علاقه‌مند سازد.

٣- ابو درداء گويد: البته و حتماً بايد امر بمعروف و نهى از منكر كنيد و گرنه خداوند بر شما پادشاهى ستمكار مسلط كند كه نه ببزرگان شما احترامى گذارد و نه بر خردان شما رحم آورد و اخيار و خوبان شما دعا كنند و مستجاب نخواهد شد و ياور مى‌جوييد و يارى نخواهيد شد و فريادرس مى‌طلبيد و كسى بفرياد شما نميرسد، آمرزش‌