ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٣٦٤ - تفسير

درخواستى كند و او از انفاق بخل ورزد مگر اينكه خداوند مارى از دوزخ بدر آرد تا اينكه بر گردنش بپيچد و بعد اين آيه را تلاوت كرد.

٢- گفته‌اند يعنى خداوند در قيامت حلقه‌اى از آتش بر گردنش خواهد افكند.

(از نخعى).

٣- و گفته شده يعنى روز قيامت آنها را وادار ميكنند تا اموالى را كه بدان بخل ورزيده بياورد. (مجاهد).

٤- اين آيه مثل آيه ديگرى است كه: «روز قيامت طلا و نقره‌هايى كه اندوخته شده و انفاق نگرديده گداخته شود و بدان پشت و پهلو و صورتهاى آنان (بخيلان) داغ گزارده شود». بنا بر اين قول معنى چنين است:

اموال بخل شده حلقه خواهد شد و بوسيله آن عذاب خواهند گشت. (از جبايى).

٥- يعنى وبال اين اموال بآنها برميگردد و طوق (لعنت) بر گردن ايشان خواهد شد مثل آيه شريفه (و كل انسان الزمناه طائره فى عنقه) يعنى (سر نوشت و نامه عمل هر انسانى را بر گردنش ميافكنيم (از ابن مسلم. وى گويد عرب گردن را (رقبة و عنق) تعبير از همه بدن آرد و لذا تحرير رقبه يعنى آزاد كردن.

و نيز از ابن عباس آمده كه معنى و مراد آيه اينست كه:

كسانى كه در بيان كردن فضايل و صفات محمد ٦ كه در تورات آمده بخل ميورزند و مراد از كلمه (فضل) تورات است كه در آن توصيف محمد ٦ آمده ولى معنى اول با سياق آيه مناسبتر است.

(وَ لِلَّهِ مِيراثُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ‌)- يعنى همه موجودات زمين و آسمان ميميرند و فقط خداى متعال باقى ميماند و ملك همه مالداران باطل ميشود جز ملك خداوند آيه شامل است ترغيب و انگيزش بر انفاق و منع و بازداشتن از بخل و امساك را از اينرو كه اموال آدمى خواه و ناخواه بمرگ يا بعلتى ديگر از دست وى ميرود پس چه بهتر كه عاقل در انفاق بخل نكند و حرص بر جمع آن نداشته باشد كه وزر و بال آن بگردن او بماند و سود و لذتش را ديگرى برد.