ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٣٢٩ - تفسير

بيان آيه ١٦٥

تفسير:

اكنون كلام بذكر جهاد باز ميگردد:

(أَ وَ لَمَّا أَصابَتْكُمْ مُصِيبَةٌ قَدْ أَصَبْتُمْ مِثْلَيْها): وقتى بشما قتل و زخم رسيد در برابر، قبل از آن از طرف شما به آنان (مشركين) زخم رسيد و اين مطلب از اينقرار است كه مشركان در احد هفتاد تن از مسلمين كشتند و مسلمين در بدر دو برابر اين بسر مشركان آوردند. يعنى ٧٠ تن از مشركان را كشتند و ٧٠ نفر را اسير كردند (از قتاده و عكرمه و ربيع و سدى) يعنى از مسلمين در روز بدر دو برابر و دو مثل مصيبتى كه بر شما آمد بر سر آنها آورديد.

و گفته‌اند مراد از دو مثل و دو برابر ٧٠ تن در بدر كشتيد و ٧٠ تن در احد (از زجاج) ولى اين قول ضعيف است زيرا مخالفست با آنچه كه در تاريخ آمده كه مسلمين در احد افرادى اندك از مشركان كشتند نه ٧٠ نفر پس اين قول خلاف اجماع است.

(قُلْتُمْ أَنَّى هذا): يعنى گفتند چرا اين مصيبات بر ما وارد آمده در حالى كه ما مسلمانيم و پيغمبر اكرم ٦ ميان ماست و وحى از آسمان باو ميرسد ولى آنان مشركند.

و گفته شده كه مسلمين مصيبات را خيلى بعيد و منكر شمردند زيرا پيغمبر خدا ٦ بآنها وعده داده بود اگر اطاعت حق كنند نصرت حق بر آنها فرود مى‌آيد- (از جبايى).

(قُلْ هُوَ مِنْ عِنْدِ أَنْفُسِكُمْ‌): يعنى اى محمد بگو آنچه زخم و كشتار بشما رسيد از جانب خود شماست يعنى بواسطه مخالفتى است كه با خداى خود كرده‌ايد و ترك نموديد اطاعت امر پيغمبر را و در اين مخالفت چند قولست: