ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ١٨٢ - معنى و مقصود

بيان آيه ١٠٠- ١٠١

لغت:

١- طاعت موافقت كردن است با اراده‌اى كه جذب كننده است فعل را از روى رغبت ٢- اجابت موافقت كردن با اراده‌ايست كه دعوت ميكند بسوى فعل و بهمين جهت خداوند جايز است كه اجابت كننده بنده باشد يعنى خواسته او را انجام دهد زيرا با اراده و خواست بنده به فعل موافقت كرده ولى جايز نيست كه مطيع عبد خوانده شود.

٣- اعتصام: در اصل امتناع «عصمه يعصمه منعه». و لا عاصم اليوم من امر اللَّه- يعنى در قيامت مانعى از امر خدا نيست.

عصام: ريسمان، زيرا مانع از افتادن ميشود.

مورد و شأن نزول:

آيه درباره اوس و خزرج است وقتى كه يهود ايشان را با ياد آورى جنگهاى داخلى بر انگيخت تا آنها را از اسلام بگرداند (از زيد بن اسلم و سدى).

و گفته‌اند درباره مشركين عرب است (از حسن).

معنى و مقصود:

سپس خداوند مؤمنان را از پذيرش قول كفار بر حذر مى‌دارد:

(يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا): يعنى اى كسانى كه خدا و رسول را تصديق كرده‌ايد.

مورد خطاب اوس و خزرجند ولى آيه بواسطه عموميت لفظ شامل ديگر مؤمنين هم ميشود.

(إِنْ تُطِيعُوا فَرِيقاً مِنَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتابَ‌): اگر از اين يهود اطاعت كنيد و گفته آنها را بپذيريد و كينه‌هاى ديرينه و جاهليت را از نو در خود زنده كنيد.