ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ١٧١ - تفسير

بواسطه ثبوت آب در آن باين نام خوانده شده و از همين ماده است گفته مردم (تبارك اللَّه) براى اينكه اوست كه ثابت است ازلا و ابداً.

شأن نزول:

مجاهد گويد يهود و نصارى با هم فخر فروشى كردند. يهود گفت بيت المقدس از مكه افضل و اعظم است زيرا هجرتگاه پيامبران و سر زمين مقدس است. مسلمين گفتند كعبه افضل است. خداوند اين آيه را فرستاد.

تفسير:

(إِنَّ أَوَّلَ بَيْتٍ وُضِعَ لِلنَّاسِ‌)- يعنى اول خانه‌اى كه براى مردم بنا شد و پيش از آن خانه‌اى بنا نشده بود و زمين از زير آن وسعت گرفت و مسطح شد و اول خانه‌اى است كه موقع آفرينش آسمانها و زمين بر روى آب ظاهر شد. خداوند آن را ١٠٠٠ سال پيش از زمين آفريد كه بر روى آب كف سفيد رنگى بود (از مجاهد- قتاده- سدى) و از امام ششم ٧ روايت شده كه درّى سپيد بود.

ابو خديجه از امام صادق (ع) روايت كند كه در اصل درى سپيد بود كه خداوند بآسمان برد و اساس آن باقى ماند و در آنجا هر روز ٧٠ هزار ملك آن را طواف ميكنند و ميروند كه ديگر بآن بر نميگردند و خداوند ابراهيم و اسماعيل را فرمود كه آن را بر پايه‌ها (ى پيشين) بنا كنند.

گفته شده كه اول خانه‌ايست كه براى عبادت بنا شده و قبل از آن خانه‌اى كه حج آن كنند نبود. قبل از آن خانه فراوان بود ولى آن اولين خانه‌ايست كه مبارك و هدايتگاه است كه براى مردم بنا شده (از على (ع) و حسن) گفته‌اند: يعنى اولين بيتى است كه مورد رغبت قرار گرفت و از آن طلب بركت شد (از ضحاك) اصحاب ما (اماميه) روايت كرده‌اند كه اول چيزى از زمين كه خدايش آفريد جايگاه كعبه بود. سپس زمين از زير آن گسترش پيدا كرد.

ابو ذر روايت كند كه از پيغمبر ٦ پرسيدند اول مسجدى كه براى مردم بنا شده‌