ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ١٥٠ - تفسير
ميشود مثل اين آيه شريفه «ايمان ايشان در موقع مرگ و ديدن عذاب آخرت بحالشان نفعى نخواهد داشت» (از قتاده. و بلخى نيز آن را اختيار كرده) ٤- يعنى با انقياد اطاعت و ذكر خدا تسليم او شدهاند (يعنى تسليم ايشان همان انقياد و ذكر حق است) (از جبائى و شعبى و زجاج) ٥- اقوامى با اكراه مسلمان شدند و اقوامى ديگر با رغبت (از حسن) و مروى از امام ششم ٧ و امام فرمود: كرهاً يعنى با شمشير.
حسن و مفضل گويند: طوع و رغبت فقط مال اهل آسمانهاست ولى اهل زمين بعضى طوعاً و بعضى كرهاً اسلام آوردهاند.
(وَ إِلَيْهِ يُرْجَعُونَ)- يعنى بسوى پاداش او برميگردند پس بدين او دست يازيد و با اسلام مخالفت نكنيد.
(قُلْ آمَنَّا بِاللَّهِ)- خطاب به پيغمبر ٦ است كه از طرف خود و امتش ميگويد ايمان آورديم بخدا.
(وَ ما أُنْزِلَ عَلَيْنا)- خطاب در اين آيه مثل اينست كه برئيس جمعيتى خطاب ميشود كه از طرف خود و رعيت خود بگويد يعنى پيغمبر از طرف خود و امت خود بگو ...
معنى اين آيه در سوره بقره گذشت.
اگر گوئيد معنى(وَ نَحْنُ لَهُ مُسْلِمُونَ)- ما بخدا تسليم هستيم ايمان را ميرساند پس اقرار بايمان در جمله پيش يعنى چه؟ گوئيم مراد اينست كه ما تسليم و مسلمانيم به اينكه نسبت بهر آنچه بما امر و نهى شده اطاعت و انقياد داريم و همچنين آوردن كلمه مسلمون پس از آمنا از اينروست چون اهل اديان مخالف اسلام همگى بايمان اقرار دارند ولى بلفظ اسلام اقرار نميكنند و لذا فرموده:
(وَ نَحْنُ لَهُ مُسْلِمُونَ)- ما مسلمانيم.
(وَ مَنْ يَبْتَغِ غَيْرَ الْإِسْلامِ)- يعنى هر كه طلب كند غير از اسلام.
(دِيناً)- دينى كه بآن متدين و معتقد شود.