ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ١٢٤ - شأن نزول

بيان آيه ٧٢ تا ٧٤

لغت:

طائفه: يعنى جماعت و در اصل اين لغت دو قول است:

١- طائفه در اصل مثل رفعت و بلندى است كه شأن آن گردش دور شهرها است در سفرى كه بر آن اجتماع واقع ميشود.

٢- جماعتى كه از آنها حلقه‌اى تشكيل گردد كه برگرد آن حلقه طواف و دور زده شود.

وجه النهار: اول روز وجه خوانده شده چون اولين قسمتى است از روز كه با انسان مواجه ميشود چنان كه به اول جامه وجه جامه گفته شود و گفته‌اند از اينرو اول روز را وجه روز خوانده‌اند كه مثل وجه انسان اشرف و بهترين قسمت روز است.

شأن نزول:

حسن و سدى گويند: ١٢ نفر از احبار يهود خيبر و عرينه با هم توطئه كردند كه اول صبح اظهار اسلام كنند با زبان نه ايمان قلبى و آخر روز از آن برگردند و اظهار كفر نمايند و بگويند علت بازگشت ما از اسلام اين بود كه در كتب خود جستجو كرديم و با دانشمندان خويش هم گفته و مشاوره نموديم و دانستيم كه محمد ٦ پيامبر موعود در تورات نيست و در نتيجه كذب و بطلان او بر ما معلوم گشت و غرضشان اين بود كه با اينكار در دل اصحاب محمد ٦ دو دلى پديد آيد و گويند اينها كه اهل كتابند و داناتر از ما هستند حق را بهتر ميشناسند و در نتيجه از دين او بدين ما باز خواهند گشت- مجاهد و مقاتل گويند اين مطلب و آيه درباره قبله بود كه چون قبله اسلام از بيت المقدس بكعبه برگشت بر يهود گران آمد. كعب الاشراف يهودى بياران يهودى خود گفت اول صبح بمحمد اظهار ايمان كنيد و با او نماز گزاريد و آخر روز از وى‌