ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٣٩٣

((وَ النَّاسِ)) را بر وسواس و مقصود من شرّ الوسواس و من شرّ الناس مثل اينكه امر فرموده كه پناه ببرند از شرّ جن و انس.

٣- اينكه يعنى از شرّ ذى الوسواس الخنّاس آن گاه تفسير كرد بقولش‌( (مِنَ الْجِنَّةِ وَ النَّاسِ))[١] چنان كه گفته ميشود، پناه ميبرم از شرّ هر تمرّد كننده‌اى از جنّيان و آدميان و بنا بر اين وسواس جن آن وسواس شيطانست بنا بر آنچه كه گذشت.

[١]- در تفسير اثنا عشرى ج ١٤ ص ٢٧٢ گويد: تنبيه لفظ ناس در اين سوره پنج مرتبه واقع شده اگر چه بحسب ظاهر تكرار مينمايد، امّا به حسب معنى مكرّر نيست زيرا:

١- مراد از ناس اوّل اطفالند و معناى ربوبيّت دال بر آنست.

٢- ناس دوّم جوانان و لفظ ملك دليل است بقهر و سياست مشير به آنست.

٣- پيران مراد است و اسم اله كه مشعر است بر طاعت و عبادت مخبر است از آن.

٤- صالحان كه وسواس حريص است به اغواى ايشان.

٥- مراد مفسدانند كه بالقاى شبهات متزلزل نمايند عقايد حقه مردمان و اخلاق آنان را فاسد نمايند.

بدانكه افتتاح قرآن به حرف( با)( بِسْمِ اللَّهِ ...) و پايان آن به حرف سين‌(( وَ النَّاسِ)) شده در اين سرّ غريبى است زيرا اين دو حرف با و سين وقتى با هم تركيب شود ميشود( بس) و عرب گويد بسك، بمعنى حسبك براى تو كافى است، پس چنين ميشود( حسبك من الكونين، ما اعطيناك بين الحرفين) كافى است ترا از دو جهان آنچه را عطا فرموديم ترا از ميان اين دو حرف يعنى قرآن كفايت است براى هر مؤمن و مؤمنه در تحصيل مرادات دنيوى و اخروى بحسب تلاوت و عمل بمضامين آن از آنچه مشتمل است، شعر: