ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ١٢٤ - اعراب

از ماء است پس قرائت پيغمبر ٦ شاهد صحّت و درستى اين قرائت است.

شرح لغات:

شتى: يعنى پراكندگى و متفرّق بودن بنا بر دورى جدّى بين دو چيز و از آنست، شتّان يعنى دور است ميان آنها مانند دورى آسمان از زمين و نيز از آنست، تشتت امر القوم، امر قوم پراكنده و پريشان شد، و شهم ريب الزمان، ايشان را بى وفايى و بى اطمينانى زمان از هم پاشيد و پراكنده كرد.

اليسرى: مؤنث اليسر و العسرى مؤنث اعسر از يسر و عسر توان گرى و آسانى و دشوارى و تنگدستى است.

تلظّى: شعله و زبانه آتش است بشدّت گيراندن و تلظّت النار تتلظّى است، پس يكى از دو تاء حذف شده براى تخفيف.

ابن كثير تلظّى بتشديد تاء قرائت كرده ادغام نموده يكى از دو تاء را در ديگرى.

التجنب: گرديدن چيز است در جانب و كنار غير آن چيز.

اعراب:

(وَ ما خَلَقَ الذَّكَرَ وَ الْأُنْثى‌) اگر (ما) مصدريّه قرار داده شود پس آن در موضع جر است و تقديرش خلق الذكر و الانثى يعنى و خلقه الذكر و الانثى و اگر آن را بمعناى من قرار دادى نيز همين طور است.

و الحسنى: صفت موصوف محذوف است يعنى و صدق بالخصله- لحسنى و همين طور يسرى و عسرى تقدير در آن دو للطريقة اليسرى للطريقة