ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٢٢٢ - لغات

حرف لين واو و ياء هر گاه قبل از آنها كسره يا ياء باشد مثل بهى و عليهى و قطعا در شعر هم مثل قول شاعر آمده،

و دو شتر لاغر من اشتياق بآن داشتند در حالى كه هر دو رقيق و لاغر نبودند و بيت اوّلش اينست،

، پس رفتم بسوى بيت عتيق و مسجد الحرام كه بآن نگاه كنم.

لغات:

الزلزله: شدت اضطراب است و زلزال بكسر زاء مصدر و بفتح زاء اسم مصدر است و زلزلت و رجفت و رحبت بيك معنى است.

الاثقال: جمع ثقل و خداوند سبحان مردگان را اثقال ناميده براى تشبيه كردن به حملى كه در شكم است براى آنكه حمل را ثقل مينامند چنانچه خداوند سبحان فرموده،( فَلَمَّا أَثْقَلَتْ‌)، پس زمانى كه سنگين شد و قول عرب كه براى سيد شجاع ثقلى بر زمين است، پس هر گاه بميرد ساقط شود از زمين بمرگ از ثقلى خنساء براى مرثيه برادرش گويد:

آيا بعد از مرگ فرزند عمرو از خاندان شريد وزنه‌ها و ثقل‌هاى زمين بآن ساكن خواهد بود، قصد كرده باين مطلب كه از زمين برداشته شده ثقل و وزنه‌ى بمرگ او بجهت عظمت و عزّت او و بعضى گفته‌اند يعنى مردگان بآن زينت داده‌اند از حليه كه بمعناى زينت است گرفته، شمر دل يربوعى گويد:

يعنى ساكن شد در قبر خودش از زمين در حالى كه او داراى قلبى پاك از افعال ذميمه بود.