ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٣٩٤

و در وسواس آدميان دو وجه است:

١- اينكه وسوسه انسانى است از خودش.

٢- اغواء و فريب دادن آنست كه او را ميفريبد و گول ميزند از آدميان و بر اين دلالت ميكند قول خدا شياطين الانس و الجنّ، پس شيطان جن وسوسه ميكند و شيطان آدمى علانيه و ظاهرا ميآيد و ميبيند كه او را نصيحت و خير انديشى ميكند و حال آنكه قصدش شرّ و فريفتن است.

مجاهد گويد: خنّاس شيطانى است كه هر گاه ياد خدا شود مخفى شود و منقبض گردد و وقتى ياد خدا نشود بر تمام قلب گسترش و تسلّط پيدا كند و تأييد ميكند اين را آنچه از انس بن مالك روايت شده كه او گويد، رسول خدا ٦ فرمود، شيطان پوزش را ميگذارد بر قلب پسر آدم، پس هر گاه ياد خداى سبحان نمايد سرش را مى‌كشد و هر گاه فراموش كند ياد خدا را قلب او را فرو برد، پس اين است وسواس خنّاس.

و بعضى گفته‌اند: خنّاس معنايش زياد مخفى شدن بعد از ظهور است، و آن مستور و مخفى از ديده آدميان است براى اينكه وسوسه‌