نشانه هايى كه برروى كالاهاى صنعتى نصب مى‌شود و نشانگر سازندگان آن است و عناوين تجارى و امتياز انتشار روزنامه هاى مسلسل نيز از اين قبيل است. حقوق ادبى درتمام اين موارد، مشروط به شرايط وچارچوب هايى است كه قوانين داخلى يا قراردادهاى جهانى آن را مقرر كرده است.

اين نوع‌از حقوق به علّت آن كه دستاورد وسايل شهرى و اقتصادى جديد است، در شريعت هاى پيشين ناشناخته بود.

حقوق ادبى جزء حقوق عينى نيست؛ زيرا نمى توان مانند آن را به صورت مستقيم درمقابل يك چيز مادى مشخص معاوضه كرد؛ چنان كه جزء حقوق شخصى نيز نيست؛ زيرا به جز صاحب حق، تكليف خاصى برعهده شخص معين ديگرى گذاشته نمى شود.

غرض از به رسميت شناختن اين حقوق، تشويق اختراع و ابتكار است تا كسى كه براى دست يابى به يك اختراع يا ابداع، تلاش خود را به كار مى‌گيرد، بداند كه بهره بردارى از نتيجه كارش مخصوص به خود او خواهد بود و اگر كسانى بخواهند آن را به سرقت برده و مانع بهره بردارى وى شوند، از او حمايت خواهد شد.

درشريعت اسلامى با عنايت به قاعده مصالح مرسله درحوزه حقوق خاص براى اين امر چاره انديشى لازم شده است. البته ما ترجيح مى‌دهيم اين نوع حق را «حق ابتكار» بناميم؛زيرا عنوان «حق ادبى» نارسا بوده، با بسيارى از مصاديق اين نوع‌از حقوق، هماهنگى ندارد؛ مانند حق اختصاص كه بانصب علامت هاى انحصارى تجارى ايجاد مى‌شود و نيز مانند ابزارهاى صنعتى ابتكارى و عنوان مراكز تجارى كه برروى كالاها نصب مى‌شود و ارتباطى با