محور اصلى بررسى ما نيز همان است. شيخ دراين اثر، جز آن كه درهدف فوق ـ يعنى تنظيم و تنقيح فروع و دسته بندى آنها ـ از موفّقيّت هاى بسيارى برخوردار بوده، برآن است كه تا حدّ ممكن، تمام فروع واحكام شرعى مورد ابتلا و بحث درميان اماميه و احيانا عامّه را در عباراتى هماهنگ و سهل الوصول، تركيب و عرضه كرده و از هرگونه ايجاز و اطناب مخلّ به فهم معانى، پرهيز كند.

شيخ با رعايت ترتيب متداول ابواب فقهى، در هريك از ابواب سعى مى‌كند فروع مورد نظر را درجاى خود قرار دهد و هريك از موضوعات و فصول را به ترتيب منطقى آنها بچيند. همچنين مى‌كوشد فقه فتوايى خود را بدون ذكر هرگونه استدلال يا قول ديگران عرضه كند.

از نكات ظريف فقه فتوايى شيخ آن است كه وى درعين حال كه به نقل فروع مختلف اهتمام دارد، كمتر اتفاق مى‌افتد كه از دايره احكام كلّى و مسائل اصلى ابواب خارج شده و به ذكر مصاديق بپردازد. شايد همين امر سبب شد كتاب نهايه او مورد توجّه فقهاى بعدى در تدريس و شرح و نظر قرار گيرد. (١٠)

اين سبك تأليف دردوره هاى بعد بيشتر مورد توجّه واقع شد و فقيهانى چون محقّق حلّى و علاّمه ءحلّى دركتاب هاى فتوايى خويش ـ مانند شرايع، نافع، تبصرة المتعلّمين و قواعد الاحكام ـ كوشيدند به امّهات احكام بپردازند كه حكم مصاديق و متفرّعات آنها با قدرى امعان نظر درآن كلّيات به دست مى‌آيد.

سخن بيشتر درمورد ويژگى هاى روش فتوايى شيخ را در فصل كتابشناسى آثار فتوايى او پى مى‌گيريم و در آن جا به طور مستند، تفاوت هاى روش وى را با ديگر فقيهان پيش از او تحليل مى‌كنيم.

(١٠) ر. ك: مقدّمه علاّمه آقا بزرگ تهرانى بر تبيان، ص:ظ.