ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ١٢٦ - نظرى بر مسير حيات در دوران معاصر

جمله ساعات تنفس و غذا براى اين شبه ماده كه به ترتيب فوق به عمل مى آيد ، امتيازات معدودى قائلند . به ترتيب الفبائى در خط قرار مى گيرند ، گام به گام قدم برمى دارند ، تا وقتى كه با آنها صحبت نشود ساكت خواهند بود ، به رديف مى نشينند ، هر چند وقت يك بار مورد بازرسى و امتحان قرار مى گيرند و غيره . . . » [١] و اما وضع جسمانى و روانى آن كودكان و جوانان را كه در مؤسسات رسمى آموزش نمى بينند ، دو علل اساسى مى سازد : يكى - اصول و مقررات زندگى اجتماعى كه هرگز كارى با رشد و تكامل افراد ندارد .
دوم - رويدادهاى محاسبه نشدهء محيط و اجتماع مستقل و يا وابسته .
دورهء سوم حيات انسانها كه دورهء بهره بردارى از حيات و ابعاد و انرژىهاى آن است : مشاهدهء عينى حذف شدن انسان آگاه و تكامل جواز مسير حيات معمولى اين دوران ، احتياج به مطالعه و كوشش زياد ندارد . تنها كافى است كه ما در گسترش نفوذ تكنولوژى در همهء اعماق و ابعاد انسانى بنگريم . اين چند جملهء زير را مورد دقت قرار بدهيم : ژاك الول مى گويد : « نظم جامعهء ما ( اروپائى ) بوسيلهء تكنولوژى ( دانش فنى ) آن تعيين مى شود و اين كه تكنولوژى به طريق خودكارى تغيير مى يابد و لذا ، ديگر جامعه بوسيلهء انسان كنترل نمى شود . چنانكه فوربس مورخ بزرگ هلندى در علوم بيان كرده . . . » اكثر ما در مقابل نظريهء الول همين عكس العمل فوربس را داريم ، يعنى تكنولوژى داراى ديناميسم ذاتى نيست و كاملا عاجز از تعيين مقررات خود بر مبناى منطق و شيره اش در محدودهء يك دائره كاملا بسته است . لكن حتى اگر ثابت كنيم كه تكنولوژى هنوز قابل تطبيق با نظارت ما مى باشد ، نتيجه نمى شود كه ما

[١] مأخذ مزبور ص ٨