ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٢٠١ - مبحث يكم

اوصاف متصديان نادان ، كه حمايت از شخصيت و جان و مال مردم را بر عهده مى گيرند
اوصاف متصديان نادان ، كه حمايت از شخصيت و جان و مال مردم را بر عهده مى گيرند ١٣ - موضع فى جهّال الامّة ( در ميان نادانان امت به هر سو مى شتابد ) ١ - نمايشگر علم در ميان نادانها
١ - نمايشگر علم در ميان نادانها نخستين اوصاف متصديان نادان كه حمايت از شخصيت و جان و مال مردم را بر عهده مى گيرند ، اينست كه براى برخوردارى از جلب توجه مردم ، همواره سراغ نادانان و بىخردان را مى گيرند و در ميان آنان پرسه مى زدند .
با اين پرسه زدن دو نتيجهء مهم مى گيرند : اول : اين كه توجه و حمايت مردم عامى را كه متأسفانه اكثريت چشمگير را در همهء جوامع تشكيل مى دهند ، به خود جلب مى كنند و از اين پديدهء حقنما به بهانهء اين كه مردم مرا مى خواهند و خواستن مردم بدون علت نيست ، بهره بردارىها مى كنند كه مهمترين آنها پوشاندن نادانىهاى خويش است .
دوم : بوجود آوردن ركود و افزودن بر بىخبريهاى مردم عامى كه زمينهء بسيار مناسبى براى ادامهء پوشش نادانيهايشان مى باشد . كلمهء « موضع » كه در جملهء مورد تفسير آمده است ، به معناى شتاب در حركت است كه مى توان در اين مورد مناسبترين مفهوم تلقى نمود ، زيرا پوشانيدن جهالت و حفظ پوچى شخصيت از آشكارشدن ميان مردم ، به تردستىها و سرعت در تكاپو و غنيمت شمردن فرصتها نيازمند است . شخصيتهائى نادان كه براى ابقاى خود در جامعه عشق مى ورزند ، بهتر از همه مى دانند كه حتى عموم مردم عامى را هم براى هميشه نمى توان فريب داد و احتمال اين كه روزى مشتشان باز شود و پرده از روى جهالتهاى آنان برداشته شود ، عامل رنجدهنده اى است كه در عين حال آن شخصيتهاى نادان را به جست و خيز و تاخت و تاز و پرسه زدنهاى گوناگون وادار مى نمايد . بعضى از خوشبينان افراطى گمان مى برند :