ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ١٤٢ - نوع چهارم - ارزشهاى فوق مبادله اى

تعين حتى نمى توان آنها را در مجراى مبادله قرارداده ، قيمت براى آن تعيين نمود . و زندگى انجامدهندگان اين گونه كارها و فعاليتهاى توجيهى بايستى به حد لازم و كافى از بيتالمال اداره شود . از طرف ديگر در صورت احتياج به اين گونه كارها و فعاليتها ، متصديان اجتماع بايستى به هر وسيلهء مشروع كه امكانپذير است ، مقدمات و عوامل آموزش آنها را براى كسانى كه استعداد آنها را دارند ، فراهم بياورند .
نوع چهارم - ارزشهاى فوق مبادله اى - مانند كار و فعاليت براى تحقيق در ايده آلها و هدفهاى عالى زندگى و عدالت و صميميت و دفاع از ارزش - هاى انسانى و كوشش براى تحقق بخشيدن به امور مزبوره . پائين آوردن اين گونه كارها و فعاليتهاى رسالتى براى قرار دادن آنها در مجراى مبادله با هرگونه قيمت مادى ( بها ) جز اعلان نابودى انسان چيز ديگرى نيست . اگر در همين روز از تاريخ كه در آن قرار گرفته‌ايم ، سر به عقب برگردانيده سرگذشت عناصر اصيل تمدنها را مطالعه نمائيم ، خواهيم ديد يا همهء آن عناصر يا اكثر قريب به اتفاق آنها را ، كارها و فعاليتهاى فكرى يا عضلانى ما فوق مبادلات تشكيل مى دهند . از يك نيت و هدفگيرى انسانى گرفته تا تفكرات و فعاليت - هاى تجربى و عقلانى در همهء طول زندگانى و از برداشتن يك سنگ از سر راه انسانها تا متحد ساختن اقوام و ملل گوناگون براى زندگانى بدون تبعيض و جلوگيرى از زورگوئى قدرتمندان تا پاى جان ، همه و همهء اين كارها و فعاليتها انرژىها و ابعاد حيات انسانى بوده است كه بدون توقع قيمت ( بها ) مستهلك شده و موجب ادامهء حيات انسانيت گشته‌اند . اقتصاددانانى محض كه با اين ارزشها سر و كار ندارند و تنها مطالعات و تفكراتشان در بارهء شناخت اصول كارتلها و كار و كالا و توليد و عرضه و تقاضا و مديريت مسائل اقتصادى محض خلاصه مى شود و نمى دانند كه اين مسائل را بايستى براى انسان مطرح كنند ، موضوع بحث آنان زندگى زنبور عسلى است كه اقوياء براى انسانها پىريزى مى كنند .