ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ١٣٩ - نوع دوم - ارزش مبادله اى

تقويت ظلم ظالم و رباخوارى و احتكار و غيره .
نوع دوم - ارزش مبادله اى - اين ارزش در اصطلاح اقتصادى عبارت است از ارزشى كه كار يا كالا در حال ارتباط با ساير كارها و كالاها بوجود مى آيد ، يعنى اين ارزش بستگى دارد به مقدار توليد و توزيع و رقابتها و عرضه و تقاضا ، نه خاصيت طبيعى كه خودكار و كالا دارا مى باشند . مى توان گفت فعاليت همهء مغزهاى اقتصادى و اجتماعى و انسانى بايستى متمركز تنظيم و تعديل اين نوع ارزش گردد ، زيرا اين ارزش است كه آرمان سودجوئى سودپرستان و چپاولگران مواد معيشت مردم مى باشد . ضرورت لزوم ارشاد در مسائل اقتصادى اعم از توليد و توزيع و رقابتها و عرضه و تقاضا به جهت تعديل و تنظيم ارزش مبادله اى روشنتر از آن است كه احتياجى به بحث و تفصيلات داشته باشد . در مكتب اسلام در موارد متعدد لزوم تعديل اين ارزش گوشزد شده است . از آن جمله ابو جعفر فزارى مى گويد : روزى امام صادق عليه السلام خدمتكارش مصادف را خواست و فرمود : « عائلهء من زياد شده است ، اين هزار دينار را بگير و جنسى بخر و آمادهء مسافرت به مصر باش و در آنجا بفروش » . مصادف مالى خريد و به همراه بازرگانان رهسپار مصر گشت وقتى كه به مصر نزديك شدند ، با قافله اى كه از مصر بيرون آمده بودند روبرو گشتند ، بازرگانان مدينه كه مصادف وكيل امام صادق ( ع ) هم با آنان بود ، از قافلهء مصر در بارهء مال التجاره اى كه با خود آورده بودند ، [ در بازار مصر ] پرسيدند ، اين مال التجاره كالائى بود كه مورد احتياج عموم بود . قافلهء مصر پاسخ دادند كه اين كالا در مصر ناياب است ، بازرگانان مدينه با يكديگر سوگند خوردند و پيمان بستند كه مال التجارهء خود را به كمتر از يك دينار به سود يك دينار نفروشند . سپس وارد مصر شده مال را مطابق سوگند و پيمانى كه بسته بودند ، فروخته ، قيمت را گرفتند و به مدينه برگشتند . مصادف نزد امام صادق ( ع ) رفت و دو كيسه داشت كه در هر يك