ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ١٢٥ - نظرى بر مسير حيات در دوران معاصر

هم مورد دقت قرار بدهيم : « بيشتر اطفال كه در مدرسه خوب از آب در مى آيند ، اين عمل را براى شكستن سيستم يا خشنودى والدين خود انجام مى دهند و يا اين كه عملكردن به غير اين صورت ، تلاش زيادترى را براى آنها ايجاب مى كند . در نظر عدهء زيادى ، مدرسه در حكم شبكهء پرپيچ و خمى است كه فرد بايد از ميان آن عبور كند تا به آزادى ، از جمله آزادى يادگيرى برسد . » [١] در دوران دوم زندگى كه تعليم و تربيت و انعقاد شخصيت وضع جدىترى به خود مى گيرد ، جريان كار بهتر و منطقىتر از دوران اول نيست . براى اثبات اين مطلب كافى است كه اوضاع گوناگون دوران دانشجويى دانشگاه‌هاى اغلب كشورها را در نظر بگيريم . فراموش نمى كنم كه تاكنون بارها اتفاق افتاده است كه دانشجويانى از دانشكده‌هاى گوناگون ادبى و حقوقى پس از فراغت از تحصيلات دانشگاهى ، پيش من آمده با تمام صميميت گفته‌اند : « تحصيلات دانشگاهى ما تمام شده است ، اكنون مى خواهيم علم فرا بگيريم ، آيا وقت داريد كه مقدارى براى ما علوم ادبى و حقوقى تدريس كنيد » حالا ما مى توانيم مقدارى از نابسامانى دورهء دوم حيات را از زبان كارشناسان امور دانشجويى مورد دقت قرار بدهيم : « كالجها و دانشگاهها نيز وضع بهترى نسبت به مدارس سطح پائينتر ندارند ، مؤسسات آموزش عالى ، مثل بيمارستانها به خاطر استفاده و راحتى » خادمها « اداره ميشوند نه آنهايى كه خدمات مزبور برايشان در نظر گرفته شده . . . » [٢] بطور كلى : - « مدرسه امروز به صورت يك كارخانه طرحريزى شده كه دانشآموز تازه وارد را مثل سهامى تلقى مى كند كه داخل يك خط توليد گرديده ، تبديل به يك محصول تمامشده مى شود . مراحل اين فرايند ، طرحريزى و زمانبندى مى گردد ، از

[١] مأخذ مزبور ص ٥
[٢] مأخذ مزبور ص ٥