ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٩٩ - وقتى كه &#١٧١ حيات معقول &#١٨٧ بروز مى كند ، كينهها و تزاحمها فرو مى نشيند ، برادرى و وحدت در ميان انسانها در مسير حيات حقيقتا بوجود مى آيد

تلاش و تكاپو در صدد پيدا كردن شخصيّتهائى كه داراى اين صفاتند بر مى آيند .
اين تلاش و تكاپو در پيدا كردن و مشاهدهء صفات مزبور در يك يا چند شخصيّت خلاصه نمى شود ، بلكه چون اشتياق به داشتن آن صفات را در سطوح عميق روح خود احساس مى كند ، لذا با پيدا كردن شخصيّتهاى داراى صفات مزبور ، گويى روح خود را پيدا كرده است . و مى توان گفت : دعاى حضرت ابراهيم خليل عليه السّلام كه « پروردگارا ، دلهاى انسانهائى را بسوى آنان ( آل ابراهيم ) متمايل فرما » دعا در حقّ انسانها است كه : « خداوندا ، آن مردم را توفيق عطا فرما كه با دريافت عظمت صفات آل ابراهيم در درونشان ، ميل و محبّت بانان پيدا كنند و بوسيلهء پيوستگى بانان ، در مسير رشد و كمال قرار بگيرند . » ١٣ ، ١٨ - دفن اللَّه به الضّغائن و أطفأ به الثّوائر . ألَّف به إخوانا و فرّق به أقرانا .
أعزّ به الذّلة و أذلّ به العزّة ( خداوند سبحان به بركت وجود آن پيامبر عظيم الشّأن كينه‌ها را مدفون ساخت و هيجانهاى شديد عداوتها و خصومتها را بوسيلهء او خاموش فرمود . و به يمن وجود نازنينش انسانهاى جدا از هم را برادر ساخت و بوسيلهء او همدستان كفّار را متفرّق نمود . پستى و خوارى را به بركت او عزيز ، و با قدرت او عزّت ( نابجا ) را ذليل فرمود . ) وقتى كه « حيات معقول » بروز مى كند ، كينه‌ها و تزاحمها فرو مى نشيند ، برادرى و وحدت در ميان انسانها در مسير حيات حقيقتا بوجود مى آيد .
واقعيّت چنين نبود كه پيامبر اسلام صلَّى اللَّه عليه و آله و سلَّم پس از آنكه از طرف خداوند متعال مبعوث شد ، فورا مردم را دور خود جمع نمود و پس از يك خطابهء زيبا فرمود كه شما مردم بايد پس از اين خصومتها و كينه توزىها را كنار بگذاريد و با همديگر برادر شويد . بلكه جريان اين طور بود كه پيامبر اكرم اوّلا و با تدريج معناى حيات را براى آنان قابل درك ساخت و كم كم آنان را با طعم حقيقى حيات كه معادلهء