ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٢٢٥ - لزوم رجاء و بهجت و انبساط روحى

و چون نفع و ضرر از نياز ناشى مى شود و خداوند سبحان بىنياز مطلق است ، لذا اسناد ظلم به خدا با نظر به احتياج او به جلب نفع و دفع ضرر نيز محال است . امام حسين بن علىّ عليهما السّلام در دعاى عرفه عرض ميكند : خداوندا ، تو بىنيازتر از آن هستى كه نفعى به خود برسانى ، آيا من بتو مى توانم نفعى برسانم .
در دعائى كه داراى مضامينى بسيار عالى است و از شيخ طوسى ( محمّد بن الحسن ) و كفعى و سيّد بن طاوس و سيّد بن باقى نقل شده ، چنين آمده است :
و قد علمت أنّه ليس فى حكمك ظلم و لا فى نقمتك عجلة و إنّما يعجل من يخاف الفوت و إنّما يحتاج إلى الظَّلم الضّعيف و قد تعاليت يا إلهى عن ذلك علوّا كبيرا [١] ( و من مى دانم كه نه در حكم تو ظلم وجود دارد و نه در نقمتى كه به خطا كاران وارد مى سازى ، شتابى . زيرا آن كس شتاب مى كند كه از فوت [ بيرون رفتن خواسته از دسترسش ] مى ترسد و جز اين نيست آن كس خود را محتاج به ستمگرى مى بيند كه از اقامهء عدل ضعيف و ناتوان بوده باشد و تو اى خداى من ، بسيار بالاتر از آن مى باشى . ) و اگر كمى دقّت كنيم خواهيم ديد تمامى عللى كه براى ظلم كردن يك ظالم بوجود مى آيد معلول ضعف و ناتوانى آن ظالم مى باشد . آدمى كه داراى قدرت روحى و مالك برخويشتن است و از عظمت عدالت و قبح ظلم اطَّلاعى دارد ، محال است كه به كمترين ظلمى بر مخلوقات خداوندى دست بيازد .
لزوم رجاء و بهجت و انبساط روحى آيات و روايات مربوط به رجاء نيز بطور فراوان وارد شده است ، مانند : ١ - در دعاى كميل بن زياد آمده است ، امير المؤمنين عليه السّلام از خداوند متعال مسئلت مى نمايد كه زبانش را گوياى ذكر و قلبش را به محبّت خداوندى بيقرار فرمايد :
و اجعل لسانى بذكرك لهجا و قلبى بحبّك متيّما .
[٢]

[١] مفاتيح الجنان محدّث قمى - نقل از مصباح المتهجّد .
[٢] دعاى كميل ابن زياد .