ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٢٢٤ - ٥ - ترس از مقام شامخ ربوبيّت
باز فرمود :
إنّ حبّ الشّرف و الذّكر لا يكونان فى قلب الخائف الرّاهب [١] ( محبّت [ شناخته شدن ] به شرف و زبانزد بودن مردم در قلب انسانى كه از خوف و بيم خداوندى برخوردار است ، بوجود نمى آيد . ) چنانكه در طىّ اين مباحث متذكَّر شديم ، ترس از خداوند بمعناى ترس يك ضعيف از يك موجود نيرومندى كه ظلم و تعدّى بر ضعيف روا مى دارد ، نمى باشد و اگر كسى چنين اعتقادى در بارهء خدا داشته باشد ، يقينا بان ذات اقدس كفر ورزيده است ، زيرا چنانكه در گذشته گفتيم هم دلائل عقلى ، عدالت و رحمت و محبّت او را براى مخلوقاتش اثبات مى كند و هم منابع اوّليّهء اسلامى مانند : ( وَتَمَّتْ كَلِمَةُ رَبِّكَ صِدْقاً وَعَدْلًا لا مُبَدِّلَ لِكَلِماتِه ) . [٢] ( و مشيّت و فعل پروردگار تو بر مبناى صدق و عدل استوار شده است و هيچ موجودى تبديل كنندهء مشيّتها و افعال او نيست . ) همچنين آيات مربوط به اين كه خداوند متعال ظلم نمى كند ، بلكه اين خود مردم هستند كه ظلم به خويشتن مى نمايند ، در موارد متعدّد از قرآن آمده است ، مانند : ( وَما ظَلَمْناهُمْ وَلكِنْ كانُوا أَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُونَ ) . [٣] ( و ما ظلم بانان ننموديم ، بلكه آنان بودند كه بخودشان ظلم مى كردند . ) ( وَما كانَ الله لِيَظْلِمَهُمْ وَلكِنْ كانُوا أَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُونَ ) . [٤] ( و چنان نبود كه خداوند بانان ظلم كند ، بلكه آنان بودند كه به خودشان ظلم مى كردند . )
[١] مأخذ مزبور ص ٢٢٦ .
[٢] الأنعام آيهء ١١٥ .
[٣] النّحل آيهء ١١٨ .
[٤] العنكبوت آيهء ٤٠ .