ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٢٩ - محمّد صلَّى اللَّه عليه و آله فرزند با عظمت ابراهيم عليه السّلام

( ابراهيم نه يهودى بود و نه نصرانى بلكه او حنيف ( داراى دين مستقيم و مسلم بوده و از گروه مشركان نبوده است . قطعا شايسته ترين مردم به ابراهيم كسانى هستند كه از او پيروى مى كنند و اين پيامبر و كسانى كه ايمان آورده‌اند و خداوند ولىّ مردم با ايمان است . ) در دو آيهء فوق بار ديگر اين قضيّه را كه ابراهيم نه يهود بود و نه نصرانى بلكه او را پيامبر حنيف و مسلم ( بمعناى عام كه در گذشته آنرا توضيح داديم ) گوشزد مى كند تا اهل كتاب را وادار به تكاپو و پىگيرى دين ابراهيم نمايد كه مورد قبول آنان مى باشد . آيهء دوم مى گويد : بديهى است كه با احتجاج و ادّعاها نمى توان خود را ابراهيمى حقيقى معرّفى نمود ، بايد كسى ادّعاى ابراهيمى بودن را نمايد كه واقعا از آن حضرت پيروى مى نمايد . اگر در اين قضيّهء با اهمّيّت بررسى كامل شود ، خواهيد ديد پيامبر اسلام و آنانكه بوسيلهء او ايمان آورده‌اند پيروان حقيقى حضرت ابراهيم مى باشند . « حنيف و مسلم » .
١٥ - ( قُلْ صَدَقَ الله فَاتَّبِعُوا مِلَّةَ إِبْراهِيمَ حَنِيفاً وَما كانَ مِنَ الْمُشْرِكِينَ ) [١] ( بگو بانان ، خدا راست فرموده است [ كه همهء طعامها به بنى اسرائيل حلال بوده است ] پس ، از ملَّت ابراهيم كه مبنايش دين مستقيم الهى است تبعيّت كنيد و ابراهيم از مشركين نبوده است . ) « حنيف » ١٦ - ( وَمَنْ أَحْسَنُ دِيناً مِمَّنْ أَسْلَمَ وَجْهَه لِلَّه وَهُوَ مُحْسِنٌ وَاتَّبَعَ مِلَّةَ إِبْراهِيمَ حَنِيفاً وَاتَّخَذَ الله إِبْراهِيمَ خَلِيلًا ) [٢] ( كيست نيكو دينتر از كسى كه روى خود را بخدا تسليم نمايد در حالى كه نيكوكار است و از ملَّت ابراهيم تبعيّت نموده است و خداوند ابراهيم را دوست خود اتّخاذ نموده است . ) « حنيف » صفت شانزدهم - « خليل » ( دوست ) در اين آيه خداوند متعال بهترين دين را ملَّت ابراهيم حنيف معرّفى فرموده است .

[١] آل عمران آيهء ٩٥ .
[٢] النّساء آيهء ١٢٥ .