ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٢٤٩ - مسلم بن عقبة از مردم مدينه براى يزيد بن معاويه بيعت مى گيرد و شرط مى كند كه آن مردم همگى بردهء يزيد باشند
٩ ، ١١ - و حتّى تكون نصرة أحدكم من أحدهم كنصرة العبد من سيّده إذا شهد أطاعه و إذا غاب اغتابه ( و تا آن زمان كه پيروزى و انتقام يكى از شماها از يكى از آنان ( بنى اميّه ) مانند پيروزى و انتقام بنده از مالكش بوده باشد كه در حضور مالك اطاعتش مى كند و در غياب او بدگوئى از وى مى نمايد . ) مسلم بن عقبة از مردم مدينه براى يزيد بن معاويه بيعت مى گيرد و شرط مى كند كه آن مردم همگى بردهء يزيد باشند درود و سلام بىپايان به روح مبارك امير المؤمنين عليه السّلام باد - روحى كه بر عالم هستى مشرف و از همه رويدادهاى آن مطَّلع است [١] . همان طور كه در مجلَّدات گذشته ديدهايم آن بزرگوار اطَّلاع فراوان از رويدادهاى آيندهء تاريخ ابراز فرمود و باتّفاق نظر همهء مورّخان چه موافق و چه مخالف همهء آن خبرها كه داده بود بوقوع پيوست . مى توان گفت : يكى از آن موارد همين وضع نابكارانهء آل اميّهء بود كه مردم را مانند بردهء خود تلقّى خواهند كرد ، بلكه چنانكه در تواريخ آمده است ، حتّى مسلم بن عقبه مردم مدينه را بردهء يزيد قرار مى داد و از آنان براى يزيد بيعت مى گرفت و در هيچ تاريخى نيامده است كه يزيد مسلم بن عقبه را از اين كار نهى كند و يا او را توبيخ نمايد . ابن واضح كاتب عبّاسى معروف به يعقوبى [١] مى گويد : « مسلم بن عقبه را از فلسطين خواست و او بيمار بود . يزيد مسلم را به خانهء خودش آورد و داستان
[١] در روايتى معروف از امير المؤمنين عليه السّلام آمده است كه فرمود : اگر آيه اى در قرآن نبود من تا روز قيامت هر حادثه اى را كه اتّفاق خواهد افتاد مى گفتم و آن آيه اينست : ( يَمْحُوا الله ما يَشاءُ وَيُثْبِتُ وَعِنْدَه أُمُّ الْكِتابِ ) ( الرّعد آيهء ٣٩ ) ( خداوند آنچه را كه بخواهد محو مى كند و آنچه را كه بخواهد اثبات مى نمايد و كتاب اصل نزد اوست . )
[١] در روايتى معروف از امير المؤمنين عليه السّلام آمده است كه فرمود : اگر آيه اى در قرآن نبود من تا روز قيامت هر حادثه اى را كه اتّفاق خواهد افتاد مى گفتم و آن آيه اينست : ( يَمْحُوا الله ما يَشاءُ وَيُثْبِتُ وَعِنْدَه أُمُّ الْكِتابِ ) ( الرّعد آيهء ٣٩ ) ( خداوند آنچه را كه بخواهد محو مى كند و آنچه را كه بخواهد اثبات مى نمايد و كتاب اصل نزد اوست . )