ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٢٤ - محمّد صلَّى اللَّه عليه و آله فرزند با عظمت ابراهيم عليه السّلام

بار ديگر ابراهيم عليه السّلام اين وصيّت را به فرزندانش مى كند كه نزديكترين مردمان به وى مى باشند : فرزندان من ، حيات بدون دين و بدون پذيرش اسلام كه آدمى را در « حيات معقول » قرار مى دهد ، تباه كردن است .
اين توصيه اگر چه در ظاهر عباراتش متوجّه فرزندان ابراهيم و فرزندان يعقوب عليهما السّلام است ، ولى آن دو پيامبر عظيم الشّأن با مخاطب ساختن فرزندانشان كه نزديكترين مردم بانان مى باشند ، در حقيقت همهء مردم را مخاطب قرار داده و همهء مردم را به گرايش به دين كه معنايش محاسبهء همه جانبهء حيات و عمل بان است توصيه فرموده‌اند .
بار ديگر صفت خير خواهى ، آيا خير خواهى مى تواند بالاتر از اين باشد كه انسان را از خاك بلند مى كند و او را از جان پاك خود آگاه مى سازد < شعر > چيست دين برخاستن از روى خاك تا كه آگه گردد از خود جان پاك < / شعر > ١١ - ( وَقالُوا كُونُوا هُوداً أَوْ نَصارى تَهْتَدُوا قُلْ بَلْ مِلَّةَ إِبْراهِيمَ حَنِيفاً وَما كانَ مِنَ الْمُشْرِكِينَ ) [١] ( اهل كتاب بمردم گفتند . يهود و نصارى باشيد ( يهود گفت : بدين يهود بگرويد و نصارى گفتند : به دين مسيحيّت بگرويد ) تا هدايت شويد ، اى پيامبر تو بگو : بلكه همه بايد به ملَّت ابراهيم بگروند كه ( او حنيف بود دين و ملَّت او فطرى و بى افراط و تفريط است ) و ابراهيم از مشركين نبوده است ) .
صفت چهاردهم - حنيف ( فطرى و بى افراط و تفريط و رستگار ) صفت پانزدهم موحّد حقيقى . متن حقيقى دين الهى همان است كه حضرت ابراهيم عليه السّلام آنرا از طرف خداوند سبحان به همهء مردم در همهء دورانها تبليغ فرموده است . در اين آيهء شريفه خداوند سبحان با الزام نمودن يهود و نصارى به رجوع به دين ابراهيم كه متن حقيقى دين الهى است ، آنان را به وحدت دعوت مى نمايد و مسئلهء توحيد

[١] البقرة آيهء ١٣٥ .