ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٤٨ - ٢ - پيمان خداوندى با ابراهيم از ديدگاه تورات

( وَإِذِ ابْتَلى إِبْراهِيمَ رَبُّه بِكَلِماتٍ فَأَتَمَّهُنَّ قالَ إِنِّي جاعِلُكَ لِلنَّاسِ إِماماً قالَ وَمِنْ ذُرِّيَّتِي قالَ لا يَنالُ عَهْدِي الظَّالِمِينَ ) [١] ( و هنگامى كه ابراهيم را پروردگارش با كلماتى امتحان كرد و ابراهيم از عهدهء آن امتحانات برآمد ، خداوند فرمود : من ترا براى مردم پيشوا قرار مى دهم ، ابراهيم گفت : و از نسل من هم خداوند فرمود : عهد من به ستمكاران نمى رسد . ) فرق ميان تورات و قرآن در داستان عهد ، در سه چيز است : فرق يكم - در قرآن مجيد علَّت شايستگى حضرت ابراهيم عليه السّلام براى تحمّل عهّد خداوندى كه پيشوايى و امامت بر همهء انسانها است ، با كمال صراحت آمده است و آن علَّت عبارتست از برآمدن آن حضرت از عهدهء همهء امتحاناتى كه خداوند او را به آنها مبتلا ساخت . در صورتى كه اين علت در تورات با صراحتى كه در قرآن آمده است ديده نمى شود ، مگر اين كه گفته شود : اين علَّت از جملهء : « سر أمامى و كن كاملا » ( پيش روى من حركت كن و به كمال نائل باش . ) برمى آيد ، زيرا ممكن است مقصود از رسيدن به كمال ، پس از عبور از امتحانات و بر آمدن از عهدهء آنها بوده باشد .
فرق دوم - اين كه در تورات عموم افراد نسل حضرت ابراهيم عليه السّلام بدون استثناء مشمول عهد الهى شده‌اند ، در صورتى كه در قرآن چنين است كه هنگامى كه خداوند عهد امامت و پيشوائى را به آن حضرت عنايت فرمود ، آن حضرت سؤال كرد آيا همهء نسل وى هم از آن مقام برخوردار مى شوند خداوند فرمود : عهد من به ستمكاران نمى رسد .
فرق سوم - اين كه مقصود از عهد در تورات ، دو موضوع است : موضوع يكم - امامت و پيشوائى با تعبير « أبا لجمهور من الأمم » .

[١] البقرة آيهء ١٢٤ .