ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ١٢ - محمّد صلَّى اللَّه عليه و آله فرزند با عظمت ابراهيم عليه السّلام

از آن بزرگوار از نسل مبارك او مى باشند و با نظر به جملهء دوم كه مى گويد : « آن درخت در حرم روييده است » كه مقصود مكَّهء معظَّمه است ، نمى تواند منظور حضرت ابراهيم عليه السّلام باشد زيرا آن حضرت از كلدانيّون است آنچه بنظر مى رسد اين است كه مقصود از شجرهء اوّل قطعا حضرت ابراهيم خليل عليه السّلام است او است پدر بزرگ انبياء عليهم السّلام و منظور از شجرهء دوم يا وجود مبارك خود پيامبر اكرم است و يا نهال و يا ساقه اى بزرگ از درخت او ( حضرت ابراهيم عليه السّلام ) كه حضرت هاشم عليه السّلام مى باشد كه در حرم روييده است .
بدانجهت كه امير المؤمنين عليه السّلام در نهج البلاغه در اين مورد و چند مورد ديگر اشاره به اصالت و طهارت سلسلهء نسل پيامبر اكرم صلَّى اللَّه عليه و آله و سلَّم فرموده و در بعضى از سخنانشان حضرت ابراهيم خليل اللَّه را مطرح فرموده‌اند لذا مناسب است كه ما در تفسير همين خطبه مقدارى در بارهء آن حضرت كه ابو الانبياء ناميده شده است بررسى داشته باشيم .
قبلا متذكَّر مى شويم كه اين مقاله ، مباحث مشروح و مقدارى مطالب جديدتر از سخنرانى است كه در تاريخ پنجشنبهء ١٦ اسفند ماه سال ١٣٦٣ در مجمعى كه مركَّب از دانشمندان آلمانى و ايرانى بود و در انجمن حكمت و فلسفهء اسلامى تشكيل يافته بود ، ايراد شده است . پيش از ورود به اصل مبحث يك مقدّمهء ضرورى را متذكَّر مى شويم :
تاريخ خدا شناسى و خدا پرستى مساوى تاريخ انسانى است .

تاريخ خدا شناسى و خدا پرستى مساوى تاريخ انسانى است .
مقدّمه
مقدّمه با نظر به ساختمان مغزى و نيروهاى روانى و استعدادهاى انسانى كه از ديدگاه تاريخ تكوّن انسان ( حدّ اقلّ ٤٠٠٠٠ سال باين طرف ) تغييرى طبيعى در او بوجود نيامده است ، بايد گفت : انسان در رابطه با جهان هستى در مجراى حركت با قوانين