ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٢٩٩ - تساوى زن و مرد در عقل عملى

واقعيت و رشد شخصيت بشرط اعتدال روانى ، سطوح شخصيت وى را اشغال مى نمايد ، لذا با حاكميت عقل نظرى در بارهء واقعيتها و رشد شخصيت همواره دچار نوعى تشويش خاطر و وسوسه ميباشد . اگر صنف زنان با توجه به گسترش عقل نظرى محض مردان ، احساس حقارتى در خود نمايند ، عامل شكست روحى خود را با دست خود فراهم مى آورند . اگر صنف زنان از عوامل تعليم و تربيتى كامل برخوردار شوند ، بجهت داشتن نقش اساسى در خلقت و چشيدن طعم واقعى حيات و برخوردار بودن از احساسات عالى يا امكان تصعيد احساسات خام به احساسات عالى كه در صنف زنان قوىتر است ، مى توان ادعا كرد كه زمينهء رشد شخصيت انسانى در زنها كمتر از اين زمينه در صنف مردان نمى باشد .
٣ - نواقص الحظوظ - در اين خطبه تفاوت سوم ميان زن و مرد در سهم الارث است كه مطابق آيه : ( يُوصِيكُمُ الله فِي أَوْلادِكُمْ لِلذَّكَرِ مِثْلُ حَظِّ الأُنْثَيَيْنِ ) [١] ( خداوند در بارهء فرزندانتان بشما توصيه ميكند كه سهم مرد را برابر سهم دو زن باشد ) البته اين قانون در همهء مسائل ارث كليت ندارد از آن جمله ١ - اگر وارث ميت فقط پدر و مادر و يك پسر باشد ، مال شش قسمت مى شود ، چهار قسمت را پسر و هر يك از پدر و مادر يك قسمت مى برند . ٢ - اگر ميت چند برادر و خواهر مادرى داشته باشد ، مال بطور مساوى ميان آنان تقسيم مى شود .
٣ - سهم الارث فرزندان برادر و خواهر مادرى ميان زن و مرد مساوى تقسيم مى شود . ٤ - اگر وارث ميت منحصر به جد و جدهء مادرى باشد ، مال ميان آن دو مساوى تقسيم مى شود . ٥ - اگر وارث ميت هم دائى و هم خاله باشد و همهء آنها پدر و مادرى يا پدرى ، يا مادرى باشند مال بطور مساوى

[١] - النساء آيه ١١ .