ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٨٧ - ترجمهء خطبهء شصت و ششم
هم اكنون برگرديد و به تاريخى كه در پشت سر خود گذاشتهايد ، لحظاتى چند بينديشيد كه در همهء اقوام و ملل و در همهء دورانها ، كشتيبانهائى قدرتمند با همهء تجهيزات لازم و مفيد ، كشتىهاى خود را بسوى مقصدى به حركت در مى آوردند ، و هنوز مسافتى طى نكرده طوفانى محاسبه نشده ، كشتى و كشتيبان و كشتى نشينان را با كمال بىاعتنائى به كام مرگ مى سپرد - آرى :
< شعر > برد كشتى آنجا كه خواهد خداى و گر جامه بر تن درد ناخداى < / شعر > ٢ - لشكريان من ، با نام خداوندى و با بركت خداوندى حركت كنيد ، از اين لحظات به بعد ، من و شما در شديدترين آزمايشهاى الهى قرار مى گيريم ، ما رو به مى دانى مى رويم كه مى توانيم سعادت ابدى را براى خود بيندوزيم و مى توانيم خود را گرفتار شقاوت ابدى بنمائيم . سعادت ابدى ما در اينست كه حيات انسانها را بازيچهء خود خواهى و قدرت پرستى خود قرار ندهيم و شقاوت ابدى ما در اينست كه صداى چكاچك شمشيرها نداى وجدانى ما را خاموش بسازد و صداى خداوندى را كه در چنين موقعيت حساسى رساتر از هر موقعيت در درون ما طنين مى اندازد ، از اثر بيندازد . اى لشكريان من ، اين راه جهاد اصغرى كه پيش گرفتهايد ، بدون جهاد اكبر كه تسلط بر هوى و هوسهاى شيطانى است ، حتى اگر شما را به پيروزى هم برساند ، نتيجه اى را كه خدا از حركت در اين راه از شما مى خواهد ، بدست نخواهيد آورد .
٣ - الله اكبر ، الله اكبر . خدا از همه چيز با عظمتتر است ، خدا با عظمتتر از آنست كه قابل توصيف باشد . خدا بزرگتر از جنگ و پيكارى است كه ما بسوى آن رهسپار گشتهايم . خدا بزرگتر از آن است كه آبروى انسانهائى را كه در راه او قدم برميدارند در مقابل دشمنانش بريزد . خدا بزرگتر از آنست كه حكمت و مشيت بالغهء خود را تابع هوى و هوس يك مشت موجودات از خدا بىخبر و خودپرست قرار بدهد . خدا بزرگتر از آن است كه صداى ما را نشنود و ناظر اعمال درونى و برونى ما نباشد .