ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٢٥٩ - مختصاتى كه براى هر يك از مرد و زن در ميان صاحبنظران رواج دارند

و لجاجت خود مى افزايد . لجاجتى كه زن در برابر مرد نشان مى دهد ، اگر چه شكننده تر و تلختر از لجاجت مرد است . ولى لجاجت مرد گسترده تر و متنوعتر است و در عين حال مرد بيشتر آمادهء تجديد شخصيت در برابر زن است ، در صورتى كه زن بجهت تأثر عميقى كه از خودخواهى مرد دارد ، انعطاف در سطوح شخصيت پيدا مى كند ، ولى تجديد اساسى شخصيت در برابر مرد براى زن بسيار دشوار است و خيلى از زنها تجديد شخصيت را با منتفى ساختن آن يكى مى دانند ، با اين حال همان طور كه گفتيم ، اين پديده‌هاى روانى خصوصى معلول مسائل و اصول پيش ساخته در مغز طرفين بوده مربوط به هويت انسانى طرفين نمى باشد . لذا بطور قطع مى توان گفت : اساسىترين عامل بروز اين ناهماهنگىها ميان زنان و مردان موضوع بىاهميت تلقى كردن اين رابطهء حياتى است كه فقط با تعليم و تربيتهاى صحيح و جدى در بارهء طرفين مى توان اين برداشت پيش ساخته را منتفى ساخت .
مختصاتى كه براى هر يك از مرد و زن در ميان صاحبنظران رواج دارند مى دانيم كه در توضيح مختصات هر يك از دو صنف از آغاز تاريخ معرفت تاكنون مطالب زيادى گفته شده است . اين مطالب غالبا دقيق و واقعبينانه نمى باشد ، زيرا گويندگان آنها ميان هويت اصلى مرد و زن در انسانيت و عوارض و پديده‌هاى ثانوى را كه از ارتباط و روياروئى دو صنف با يكديگر بوجود مى آيند ، تفكيك نمى كنند . يعنى عوارض و پديده‌هاى ثانوى را بحساب هويت اصلى زن و مرد در مى آورند . ما براى تكميل اين مبحث چند عبارت از صاحبنظران را نقل مى كنيم : ١ - « زن نمى پرسد كدام نمايش يا كنسرت و يا كدام يك از اماكن تفريح بهتر است ، بلكه مى رسد مردم بكدام يك بيشتر مى روند » [١] . آيا هويت زن اينست ،

[١] - مأخذ مزبور ص ١٤٤ .