ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ١٧ - آنچه كه پيش خواهد آمد با يكى از دو حالت خواهد بود

يكى از آثار روانى گذشت زمان براى مغزهاى نا آگاه ، بروز حالتى شبيه به خواب در انسان است ، لذا در بعضى از احاديث آمده است كه : النّاس نيام فإذا ماتوا انتبهوا ( مردم در خواب فرو رفته‌اند و موقعى كه مرگ به سراغشان بيايد بيدار مى شوند ) .
يكى از اساسىترين محاسباتى كه انسان آگاه از آغاز و انجام زندگى دارا مى باشد ، درك واقعى زمانى است كه مدت عمرش را تشكيل مى دهد ، اين انسان چنانكه گفتيم : گياه يا درخت روئيده شده در كنار جويبار نيست ، بلكه انسانى است كه به جويبار اشراف و احاطه دارد و با علم به پايان آن كه نوعى علم شهوديست ، گويى طناب متحرك تدريجى زمان از رويدادهاى زندگى او كشيده شده و يك حقيقت معلوم در برابر ديدگان او قرار مى گيرد .
براى چنين شخصى برهه‌هاى حقيقى و قراردادى زمان كه كشش طولانى نشان مى دهند ، مفهومى ندارد ، مگر از نظر انعكاس در سطح خودآگاه ذهن .
١٧ ، ١٨ ، ١٩ - و أنّ قادما يقدم بالفوز او الشّقوة لمستحقّ لأفضل العدّة فتزوّدوا فى الدّنيا من الدّنيا ما تحرزون به انفسكم غدا و آن سرنوشت نهائى كه يا رستگارى با خود خواهد آورد و يا تباهى و شقاوت را ، سزاوار آماده كردن بهترين وسائل براى سعادت است . پس در اين زندگانى آنچه را كه بوسيلهء آن در فرداى اين روزهاى زودگذر نفس خود را به موقعيت مطلوب موفق خواهيد نمود بدست بياوريد .
آنچه كه پيش خواهد آمد با يكى از دو حالت خواهد بود از مطالب گذشته روشن شد كه آن سرنوشت نهائى را كه بعنوان نتايج اعمال انسانى در آن كيفيت زندگى كه پيش گرفته بود خواهد ديد ، يا رستگارى و نجات و وصول به آرمانهاى اعلاى روح است و يا شقاوت و محروميت از آرمانهاى