ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٣٣ - بيائيد رابطهء حيات خودمان را با زمان و مختصات آن تصفيه كنيم

مطلب يكم
مطلب يكم نشستن در زير درخت بسيار پرشاخ و برگ خلقت و تماشاى جويبار گذران عمر ، هر چند هم لذت بخش باشد ، نمى تواند اثر اساسى در حيات آدمى بوجود بياورد ، اگر چه براى تصفيهء ذهن از خس و خاشاك حوادث و تمايلاتى كه مانع از درك جريان عمر ميباشد ، سودمند است يعنى آدمى مى تواند با تماشاى جريان جويبارها و حتى قطار بلندى كه سوت زنان در حركت است و حركت كاروانى منظم با زنگهاى پرطنين طبيعى و عبور ابرها و غير ذلك اشاراتى از گذشت زمان را دريابد - < شعر > بنشين بر لب جوى و گذر عمر ببين كاين اشارت ز جهان گذران ما را بس < / شعر > و اين گونه درك گذشت زمان كه از تحول زنجيرى رويدادهاى عينى در ذهن بوجود مى آيد ، بسيار عالىتر و مفيدتر از نشستن و چشم دوختن به عقربكهاى ثانيه شمار و دقيقه شمار و ساعت شمار ساعتى است كه با دست خود بشر براى نماياندن واحدهاى قراردادى مأخوذ از كيفيت حركت منظومهء شمسى كه امتداد زمان مجرد را در ذهن ما منعكس مى سازد ، يا ذهن ما آنرا بوجود مى آورد . تماشاى برچيده شدن تدريجى نور آفتاب از قله‌هاى كوه و گسترش تدريجى مهتاب زيبا در آن قله‌ها و جريان زيباى جويبارها و آبشارها انعكاس عينىترى را از گذشت زمان در درون ما بوجود مى آورد ، تا تك تك يكنواخت ساعت و صداى زنگهائى كه در فاصله‌هاى معين مثلا شصت دقيقه ( يك ساعت ) نواخته مى شود . براى همين سودمند بودن نظاره بر حركات و جريان نمودهاى طبيعت است كه امير المؤمنين ( عليه السلام ) تأكيد به نگرش در عبور قافلهء بشرى مى نمايد كه پيش از ما و پيش از هزاران سال يك چند كم و بيش در زير ستارگان اين سپهر لاجوردين زيستند و براه خود رفتند .
مطلب دوم
مطلب دوم - آنچه كه اثر اساسى در حيات آدمى دارد ، تنظيم و تصفيهء حيات با واقعيت زمان در سه حلقهء مهم آن است كه گذشته و حال و آينده