ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٢٢٨ - ترجمهء خطبهء هفتاد و نهم
مزبور بسيار شيوع داشته است ، مخصوصا يكى از انگيزههاى ترويج علم نجوم كه از طرف قدرتمندان و سلاطين انجام مى گرفت ، براى دانستن رويدادها و حوادث مربوط به خودشان بود كه رفتارها و فعاليتهايشان را طبق احكام نجومى چنان قرار بدهند كه همواره پيروز شوند پيش از بيان بطلان « علم احكام نجومى » يك تقسيم بندى در بارهء كتابهاى نجومى كه در كتاب تاريخ نجوم اسلامى ( علم الفلك ) كه بوسيلهء دانشمند محترم آقاى احمد آرام ترجمه شده است ، متذكر مى شويم البته اين تقسيم بر كتابهاى نجومى عربى است : « اما كتابهاى نجومى عربى را مى توان به چهار دسته تقسيم كرد : دستهء اول - كتابهاى ابتدائى است كه عنوان مدخل علم هيئت دارد و اصول و مبادى اين علم به صورت اجمالى و بدون ذكر دليل در آنها آمده است و به كتابهاى هيئت زمان حاضر شباهت دارد . و از اين دسته كتاب احمد بن محمد بن كثير ( قصير ) فرغانى است [ نام كتاب اين شخص » كتاب فى علم النجوم و اصول الحركات السماويه يا الفصول الثلثين يا كتاب علل الافلاك است ] و كتاب تذكرة النصيريه فى الهيئة تأليف نصير الدين طوسى و الملخص فى الهيئة تأليف چغمينى و تشريح الافلاك بهاء الدين محمد بن الحسين ( شيخ بهائى ) دستهء دوم - كتابهاى مطول است كه تمام علم هيئت در آنها مورد بحث قرار گرفته و هر چه در آنها آمده با دلائل هندسى به اثبات رسيده است و نيز همهء جداول عددى كه در كارهاى نجومى مورد نياز است در آنها وجود دارد . از ميان اين كتابها كه بر روش كتاب مجسطى بطلميوس نوشته شده كتابهاى ذيل را مى توان نام برد : المجسطى تأليف ابو الوفاء بوزجانى متوفى به سال ٣٨٨ ه - ق ٩٩٨ م و القانون المسعودى تأليف ابو ريحان بيرونى متوفى به سال ٤٤٠ - ١٠٤٨ و تحرير المجسطى تأليف نصير الدين طوسى متوفى به سال ٦٧٢ - ١٢٧٤ و نهاية الادراك فى دراية الافلاك تأليف قطب - الدين محمود بن مسعود شيرازى متوفى به سال ٧١٠ - ١٣١١ و جز اينها . نيز از اين دسته است كتاب اصلاح المجسطى تأليف جابر بن افلح اشبيلى متوفى در حدود