ترجمه تفسیر المیزان - علامه طباطبایی - الصفحة ٤٣٥ - آيه متعه نسخ نشده است نه با آيات ديگر و نه با سنت
نيز فرموده بود:( لا جُناحَ عَلَيْكُمْ إِنْ طَلَّقْتُمُ النِّساءَ ما لَمْ تَمَسُّوهُنَّ أَوْ تَفْرِضُوا لَهُنَّ فَرِيضَةً وَ مَتِّعُوهُنَّ عَلَى الْمُوسِعِ قَدَرُهُ وَ عَلَى الْمُقْتِرِ قَدَرُهُ مَتاعاً) تا آنجا كه فرمود-(وَ إِنْ طَلَّقْتُمُوهُنَّ مِنْ قَبْلِ أَنْ تَمَسُّوهُنَّ وَ قَدْ فَرَضْتُمْ لَهُنَّ فَرِيضَةً فَنِصْفُ ما فَرَضْتُمْ )[١].
و اينكه بعضى از اين مفسرين احتمال دادهاند كه آيه مورد بحث يعنى جمله(فَمَا اسْتَمْتَعْتُمْ بِهِ مِنْهُنَّ فَآتُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ فَرِيضَةً) براى تاكيد باشد، اين اشكال بر آن وارد است كه لحن آياتى كه قبلا نازل شده بود، و مادر بالا آنها را نقل كرديم، و مخصوصا سياق ذيل آيه:(وَ إِنْ أَرَدْتُمُ اسْتِبْدالَ زَوْجٍ) (تا آخر دو آيه) براى تاكيد، شديدتر از جمله مورد بحث است، پس هيچ زمينهاى براى احتمال نامبرده نمىماند.
[آيه متعه نسخ نشده است نه با آيات ديگر و نه با سنت]
و اما اينكه كسى بگويد: بله آيه مورد بحث در مورد متعه يعنى نكاح مدتدار نازل شده بود، ولى به وسيله آيه:(وَ الَّذِينَ هُمْ لِفُرُوجِهِمْ حافِظُونَ إِلَّا عَلى أَزْواجِهِمْ أَوْ ما مَلَكَتْ أَيْمانُهُمْ فَإِنَّهُمْ غَيْرُ مَلُومِينَ فَمَنِ ابْتَغى وَراءَ ذلِكَ فَأُولئِكَ هُمُ العادُونَ)[٢] نسخ شده، چون فرموده (هر كس با غير همسر يا كنيزش نزديكى كند- تجاوزگر است) و اگر بگويد (كما اينكه گفتهاند) به وسيله آيه:(يا أَيُّهَا النَّبِيُّ إِذا طَلَّقْتُمُ النِّساءَ فَطَلِّقُوهُنَّ لِعِدَّتِهِنَّ)[٣] (اى پيامبر چون زنان را طلاق مىدهيد با رعايت عده طلاق دهيد) به ضميمه آيه:(وَ الْمُطَلَّقاتُ يَتَرَبَّصْنَ بِأَنْفُسِهِنَّ ثَلاثَةَ قُرُوءٍ)[٤] (زنان طلاقى تا سه نوبت حيض ديدن و پاك شدن عده نگه بدارند)، نسخ شده، چون در اين دو آيه جدا شدن زن از شوهر منحصر شده در طلاق و عده، و در نكاح موقت نه طلاق هست نه عده سه حيض.
و اگر گفته شود- كما اينكه گفتهاند- به وسيله آيه ارث نسخ شده، چون در آن آيه فرموده:(وَ لَكُمْ نِصْفُ ما تَرَكَ أَزْواجُكُمْ)[٥]، (شما نصف ما ترك همسرتان را ارث مىبريد)، چون در نكاح متعه ارث نيست (نه از طرف مرد و نه از طرف زن).
و اگر گفته شود- كما اين كه گفتهاند- به وسيله تحريم كه فرموده:(حُرِّمَتْ عَلَيْكُمْ أُمَّهاتُكُمْ وَ بَناتُكُمْ ...) نسخ شده، چون اين آيه در باره نكاح است.
[١] و اگر طلاقشان داديد قبل از آنكه با ايشان همخوابگى كنيد نصف آن مهريهاى كه معين كردهايد بايد بدهيد، تا آخر دو آيه، سوره بقره آيه ٢٣٦- ٢٣٧.
[٢] سوره مؤمنون آيه ٥- ٦- ٧
[٣] سوره طلاق آيه ١.
[٤] سوره بقره آيه ٢٢٨.
[٥] سوره نساء آيه ١٢.