مؤلف قدس سره: از روايت مذكور روشن مى‌شود كه غيرت يكى از اخلاق حميده و ملكات فاضله است و آن عبارت است از دگرگونى حالت انسان از حالت عادى و اعتدال، بطورى كه انسان را براى دفاع و انتقام از كسى كه به يكى از مقدساتش اعم از دين، ناموس و يا جاه و امثال آن تجاوز كرده، از جاى خود مى‌كند، و اين صفت غريزى، صفتى است كه هيچ انسانى به طور كلى از آن بى‌بهره نيست، هر انسانى را كه فرض كنيم- هر قدر هم كه از غيرت بى بهره باشد- باز در بعضى از موارد غيرت را از خود بروز مى‌دهد، پس غيرت يكى از فطريات آدمى است، و اسلام هم دينى است كه بر اساس فطرت تشريع شده و در آن امور فطرى را گرفته و تعديل مى‌كند، آن مقدارش را كه در حيات بشر لازم و ضرورى است معتبر و واجب مى‌سازد، و آنچه نقص و خلل كه در آن هست و بشر در زندگيش نيازى بدان ندارد حذف نموده، و از اعتبار مى‌اندازد، و هم چنان كه مى‌بينيم همين روش را در فطرياتى چون علاقه به جمع مال و به دست آوردن خوراك و شراب و لباس و همسران و غيره معمول داشته است.

اگر ما مى‌بينيم كه خداى عز و جل براى مردان، با داشتن يك زن، سه زن ديگر را حلال كرده،- با در نظر گرفتن اينكه اسلام رعايت حكم فطرت را نموده است- لازمه‌اش اين مى‌شود كه نفرت و انزجارى كه از زنان نسبت به هو و مشاهده مى‌كنيم حسد باشد، نه غيرت، و به زودى در بحث آينده كه راجع به تعدد زوجات است توضيح بيشترى مى‌دهيم، و اثبات مى‌كنيم اين حالت در زنان امرى است عرضى، و حالتى است غير فطرى، كه به آنان دست مى‌دهد (و زنان موظفند با آن مبارزه كنند، آن چنان كه با هر هوايى نفسانى ديگر بايد مبارزه كنند مترجم ).

و در كافى به سند خود از زراره از امام صادق ع روايت كرده كه فرمود: مرد نمى‌تواند آنچه را كه به همسرش بخشيده از آن برگردد، زن نيز نمى‌تواند آنچه را كه به شوهرش بخشيده، پس بگيرد، چه تحويلش داده باشد و يا نداده باشد.

(در نسخه عربى كلمه جيزت او لم تجز ... با جيم آمده ولى در وسائل با حرف حا آمده كه به معناى حيازت است مترجم ).

مگر اين خداى تعالى نيست كه در باره مردان مى‌فرمايد:(تَأْخُذُوا مِمَّا آتَيْتُمُوهُنَّ شَيْئاً )؟ و در باره زنان مى‌فرمايد: (فَإِنْ طِبْنَ لَكُمْ عَنْ شَيْ‌ءٍ مِنْهُ نَفْساً فَكُلُوهُ هَنِيئاً مَرِيئاً)؟- و اگر زنان چيزى از آن مهريه را با طيب نفس به شما بخشيدند مى‌توانيد آن را با گوارايى بخوريد ، و اين دو آيه هم بر مهريه شامل مى‌شود و هم بر بخشش‌[١].

[١] فروع كافى ج ٧ ص ٣٠- ح ٣.